....

سير تكاملي ژنراتورهاي سنكرون

 

هدف از انجام این تحقیق بررسی سیر تحقیقات انجام شده با موضوع طراحی ژنراتور سنكرون است. به این منظور، بررسی مقالات منتشر شده IEEE كه با این موضوع مرتبط بودند، در دستور كار قرار گرفت. به عنوان اولین قدم كلیه مقالات مرتبط در دهه‌های مختلف جستجو و بر مبنای آنها یك تقسیم‌بندی موضوعی انجام شد.

 

سپس سعی شد بدون پرداختن به جزییات، سیرتحولات استخراج‌ شود. رویكرد كلی این بوده است كه تحولات دارای كاربرد صنعتی بررسی شود.
با توجه به گستردگی موضوع و حجم مطالب، این گزارش در دو بخش ارایه شده است. در بخش اول ابتدا پیشرفتهای اولیه ژنراتورهای سنكرون از آغاز تا دهه ۱۹۷۰ بررسی شده است و در ادامه تحولات دهه‌های ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰ به تفصیل مورد توجه قرار گرفته‌اند. در پایان هر دهه یك جمعبندی از كل فعالیتهای صورت گرفته ارایه و سعی شده است ارتباط منطقی پیشرفتهای هر دهه با دهه‌های قبل و بعد بیان شود.
ماشین سنكرون همواره یكی از مهمترین عناصر شبكه قدرت بوده و نقش كلیدی در تولید انرژی الكتریكی و كاربردهای خاص دیگر ایفاء كرده است.

 

ساخت اولین نمونه ژنراتور سنكرون به انتهای قرن ۱۹ برمی‌گردد. مهمترین پیشرفت انجام شده در آن سالها احداث اولین خط بلند انتقال سه فاز از لافن به فرانكفورت آلمان بود. دركانون این تحول؛ یك هیدروژنراتور سه فاز ۲۱۰ كیلووات قرار گرفته بود.
علیرغم مشكلات موجود در جهت افزایش ظرفیت وسطح ولتاژ ژنراتورها، در طول سالهای بعد تلاشهای گسترده‌ای برای نیل به این مقصود صورت گرفت.
مهمترین محدودیتها در جهت افزایش ظرفیت، ضعف عملكرد سیستمهای عایقی و نیز روشهای خنك‌سازی بود. در راستای رفع این محدودیتها تركیبات مختلف عایقهای مصنوعی، استفاده از هیدروژن برای خنك‌سازی و بهینه‌سازی روشهای خنك‌سازی با هوا نتایج موفقیت‌آمیزی را در پی داشت به نحوی كه امروزه ظرفیت ژنراتورها به بیش از MVA۱۶۰۰ افزایش یافته است.

 

در جهت افزایش ولتاژ، ابداع پاورفرمر در انتهای قرن بیستم توانست سقف ولتاژ تولیدی را تا حدود سطح ولتاژ انتقال افزایش دهد به نحوی كه برخی محققان معتقدند در سالهای نه چندان دور، دیگر نیازی به استفاده از ترانسفورماتورهای افزاینده نیروگاهی نیست.
همچنین امروزه تكنولوژی ژنراتورهای ابررسانا بسیار مورد توجه است. انتظار می‌رود با گسترش این تكنولوژی در ژنراتورهای آینده، ظرفیتهای بالاتر در حجم كمتر قابل دسترسی باشند.

 

● تاریخچه

 

ژنراتور سنكرون تاریخچه‌ای بیش از صد سال دارد. اولین تحولات ژنراتور سنكرون در دهه ۱۸۸۰ رخ داد. در نمونه‌های اولیه مانند ماشین جریان مستقیم، روی آرمیچر گردان یك یا دو جفت سیم‌پیچ وجود داشت كه انتهای آنها به حلقه‌های لغزان متصل می‌شد و قطبهای ثابت روی استاتور، میدان تحریك را تامین می‌كردند.
به این طرح اصطلاحاً قطب خارجی می‌گفتند. در سالهای بعد نمونه دیگری كه در آن محل قرار گرفتن میدان و آرمیچر جابجا شده بود مورد توجه قرار گرفت. این نمونه كه شكل اولیه ژنراتور سنكرون بود، تحت عنوان ژنراتور قطب داخلی شناخته و جایگاه مناسبی در صنعت‌برق پیدا كرد. شكلهای مختلفی از قطبهای مغناطیسی و سیم‌پیچهای میدان روی رتور استفاده شد، در حالی كه سیم‌پیچی استاتور، تكفاز یا سه‌فاز بود.
محققان بزودی دریافتند كه حالت بهینه از تركیب سه جریان متناوب با اختلاف فاز نسبت به هم بدست می‌آید. استاتور از سه جفت سیم‌پیچ تشكیل شده بود كه در یك طرف به نقطه اتصال ستاره و در طرف دیگر به خط انتقال متصل بودند.

در واقع ایده ماشین جریان متناوب سه فاز، مرهون تلاشهای دانشمندان برجسته‌ای مانند نیكولا تسلا، گالیلئو فراریس، چارلز برادلی، دبروولسكی، هاسلواندر بود.
هاسلواندر اولین ژنراتور سنكرون سه فاز را در سال ۱۸۸۷ ساخت كه توانی در حدود ۸/۲ كیلووات را در سرعت ۹۶۰ دور بر دقیقه (فركانس ۳۲ هرتز) تولید می‌كرد. این ماشین دارای آرمیچر سه فاز ثابت و رتور سیم‌پیچی شده چهار قطبی بود كه میدان تحریك لازم را تامین می‌كرد. این ژنراتور برای تامین بارهای محلی مورد استفاده قرار می‌گرفت.
در سال ۱۸۹۱ برای اولین بار تركیب ژنراتور و خط بلند انتقال به منظور تامین بارهای دوردست با موفقیت تست شد. انرژی الكتریكی تولیدی این ژنراتور توسط یك خط انتقال سه فاز از لافن به نمایشگاه بین‌المللی فرانكفورت در فاصله ۱۷۵ كیلومتری منتقل می‌شد. ولتاژ فاز به فاز ۹۵ ولت، جریان فاز ۱۴۰۰ آمپر و فركانس نامی ۴۰ هرتز بود. رتور این ژنراتور كه برای سرعت ۱۵۰ دور بر دقیقه طراحی شده بود، ۳۲ قطب داشت.
قطر آن ۱۷۵۲ میلیمتر و طول موثر آن ۳۸۰ میلیمتر بود.
جریان تحریك توسط یك ماشین جریان مستقیم تامین می‌شد. استاتور آن ۹۶ شیار داشت كه در هر شیار یك میله مسی به قطر ۲۹ میلیمتر قرار می‌گرفت. از آنجا كه اثر پوستی تا آن زمان شناخته نشده بود، سیم‌پیچی استاتور متشكل از یك میله برای هر قطب / فاز بود. بازده این ژنراتور ۵/۹۶% بود كه در مقایسه با تكنولوژی آن زمان بسیار عالی می‌نمود. طراحی و ساخت این ژنراتور را چارلز براون انجام داد.
در آغاز، اكثر ژنراتورهای سنكرون برای اتصال به توربینهای آبی طراحی می‌شدند، اما بعد از ساخت توربینهای بخار قدرتمند، نیاز به توربوژنراتورهای سازگار با سرعت بالا احساس شد.
در پاسخ به این نیاز اولین توربورتور در یكی از زمینه‌های مهم در بحث ژنراتورهای سنكرن، سیستم عایقی است. مواد عایقی اولیه مورد استفاده مواد طبیعی مانند فیبرها، سلولز، ابریشم، كتان، پشم و دیگر الیاف طبیعی بودند.
همچنین رزینهای طبیعی بدست آمده از گیاهان و تركیبات نفت خام برای ساخت مواد عایقی مورد استفاده قرارمی‌گرفتند. در سال ۱۹۰۸ تحقیقات روی عایقهای مصنوعی توسط دكتر بایكلند آغاز شد. در طول جنگ جهانی اولی رزین‌های آسفالتی كه بیتومن نامیده می‌شدند، برای اولین بار همراه با قطعات میكا جهت عایق شیار در سیم‌پیچهای استاتور توربوژنراتورها مورد استفاده قرار گرفتند.
این قطعات در هر دو طرف، با كاغذ سلولز مرغوب احاطه می‌شدند. در این روش سیم‌پیچهای استاتور ابتدا با نوارهای سلولز و سپس با دو لایه نوار كتان پوشیده می‌شدند. سیم‌پیچها در محفظه‌ای حرارت می‌دیدند و سپس تحت خلا قرار می‌گرفتند. بعد از چند ساعت عایق خشك و متخلخل حاصل می‌شد. سپس تحت خلا، حجم زیادی از قیر داغ روی سیم‌پیچ‌ها ریخته می‌شد.
در ادامه محفظه با گاز نیتروژن خشك با فشار ۵۵۰ كیلو پاسكال پر و پس از چند ساعت گاز نیتروژن تخلیه و سیم‌پیچها در دمای محیط خنك و سفت می‌شدند. این فرآیند وی پی‌آی نامیده می‌شد.
در اواخر دهه ۱۹۴۰ كمپانی جنرال الكتریك به منظور بهبود سیستم عایق سیم‌پیچی استاتور تركیبات اپوكسی را برگزید. در نتیجه این تحقیقات، یك سیستم به اصطلاح رزین ریچ عرضه شد كه در آن رزین در نوارها و یا وارنیش مورد استفاده بین لایه‌ها قرار می‌گرفت.
در دهه‌های ۱۹۴۰ تا ۱۹۶۰ همراه با افزایش ظرفیت ژنراتورها و در نتیجه افزایش استرسهای حرارتی، تعداد خطاهای عایقی به طرز چشمگیری افزایش یافت. پس از بررسی مشخص شد علت اكثر این خطاها بروز پدیده جدا شدن نوار یا ترك خوردن آن است.
این پدیده به علت انبساط و انقباض ناهماهنگ هادی مسی و هسته آهنی به وجود می‌آمد. برای حل این مشكل بعد از جنگ جهانی دوم محققان شركت وستینگهاوس كار آزمایشگاهی را بر روی پلی‌استرهای جدید آغاز كرده و سیستمی با نام تجاری ترمالاستیك عرضه كردند.
نسل بعدی عایقها كه در نیمه اول دهه ۱۹۵۰ مورد استفاده قرار گرفتند، كاغذهای فایبرگلاس بودند.
در ادامه در سال ۱۹۵۵ یك نوع عایق مقاوم در برابر تخلیه جزیی از تركیب ۵۰ درصد رشته‌های فایبرگلاس و ۵۰ درصد رشته‌های PET بدست آمد كه روی هادی پوشانده می‌شد و سپس با حرارت دادن در كوره‌های مخصوص، PET ذوب شده و روی فایبرگلاس را می‌پوشاند. این عایق بسته به نیاز به صورت یك یا چند لایه مورد استفاده قرار می‌گرفت. عایق مذكور با نام عمومی پلی‌گلاس و نام تجاری داگلاس وارد بازار شد.
مهمترین استرسهای وارد بر عایق استرسهای حرارتی است. بنابراین سیستم‌های عایقی همواره در ارتباط تنگاتنگ با سیستم‌های خنك‌سازی بوده‌اند. خنك‌سازی در ژنراتورهای اولیه توسط هوا انجام می‌گرفت. بهترین نتیجه بدست آمده با این روش خنك‌سازی یك ژنراتور MVA۲۰۰ با سرعت rpm۱۸۰۰ بود كه در سال ۱۹۳۲ در منطقه بروكلین نیویورك نصب شد.

 

اما با افزایش ظرفیت ژنراتورها نیاز به سیستم خنك‌سازی موثرتری احساس شد. ایده خنك‌سازی با هیدروژن اولین بار در سال ۱۹۱۵ توسط ماكس شولر مطرح شد.
تلاش او برای ساخت چنین سیستمی از ۱۹۲۸ آغاز و در سال ۱۹۳۶ با ساخت اولین نمونه با سرعت rpm۳۶۰۰ به نتیجه رسید. در سال ۱۹۳۷ جنرال الكتریك اولین توربوژنراتور تجاری خنك شونده با هیدروژن را روانه بازار كرد.
این تكنولوژی در اروپا بعد از سال ۱۹۴۵ رایج شد. در دهه‌های ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰ روشهای مختلف خنك‌سازی مستقیم مانند خنك‌سازی سیم‌پیچ استاتور با گاز، روغن و آب پا به عرصه ظهور گذاشتند تا آنجا كه در اواسط دهه ۱۹۶۰ اغلب ژنراتورهای بزرگ با آب خنك می‌شدند. ظهور تكنولوژی خنك‌سازی مستقیم موجب افزایش ظرفیت ژنراتورها به میزان MVA۱۵۰۰ شد.
یكی از تحولات برجسته‌ای كه در دهه ۱۹۶۰ به وقوع پیوست تولید اولین ماده ابررسانای تجاری یعنی نیوبیوم- تیتانیوم بود كه در دهه‌های بعدی بسیار مورد توجه قرار گرفت.
● تحولات دهه ۱۹۷۰
در این دهه تحول مهمی در فرآیند عایق كاری ژنراتور رخ داد. قبل از سال ۱۹۷۵ اغلب عایقها را توسط رزینهای محلول در تركیبات آلی فرار اشباع می‌كردند. در این فرآیند، تركیبات مذكور تبخیر و در جو منتشر می‌شد.
با توجه به وضع قوانین زیست محیطی و آغاز نهضت سبز در اوایل دهه ۱۹۷۰، محدودیتهای شدیدی بر میزان انتشار این مواد اعمال شد كه حذف آنها را از این فرآیند در پی داشت. در نتیجه استفاده از مواد سازگار با محیط زیست در تولید و تعمیر ماشینهای الكتریكی مورد توجه قرار گرفت. استفاده از رزینهای با پایه آبی یكی از اولین پیشنهاداتی بود كه مطرح شد، اما یك راه‌حل جامعتر كه امروزه نیز مرسوم است، كاربرد چسبهای جامد بود.
در همین راستا تولید نوارهای میكای رزین ریچ بدون حلال نیز توسعه یافت.از دیگر پیشرفتهای مهم این دهه ظهور ژنراتورهای ابررسانا بود. یك ماشین ابررسانا عموماً‌از یك سیم‌پیچ میدان ابررسانا و یك سیم‌پیچ آرمیچر مسی تشكیل شده است. هسته رتور عموماً آهنی نیست، چرا كه آهن به دلیل شدت بالای میدان تولیدی توسط سیم‌پیچی میدان اشباع می‌شود. فقط در یوغ استاتور از آهن مغناطیسی استفاده می‌شود تا به عنوان شیلد و همچنین منتقل كننده شار بین قطبها عمل كند.
عدم استفاده از آهن، موجب كاهش راكتانس سنكرون (به حدود pu۵/۰- ۳/۰) در این ماشینها شده كه طبعاً موجب پایداری دینامیكی بهتر می‌شود. همانطور كه اشاره شد، اولین ماده ابررسانای تجاری نیوبیوم- تیتانیوم بود كه تا دمای ۵ درجه كلوین خاصیت ابررسانایی داشت. البته در دهه‌های بعد پیشرفت این صنعت به معرفی مواد ابررسانایی با دمای عملكرد ۱۱۰ درجه كلوین انجامید. براین اساس مواد ابررسانا را به دو گروه دما پایین مانند نیوبیوم – تیتانیوم و دما بالا مانند BSCCO-۲۲۲۳ تقسیم می‌كنند. از اوایل دهه ۱۹۷۰ تحقیقات بر روی ژنراتورهای ابررسانا با استفاده از هادیهای دما پایین آغاز شد. در این دهه كمپانی وستینگهاوس تحقیقات برای ساخت یك نمونه دوقطبی را با استفاده هادیهای دماپایین آغاز كرد. نتیجه این پروژه ساخت و تست یك ژنراتور MVA۵ در سال ۱۹۷۲ بود.
در سال ۱۹۷۰ كمپانی جنرال الكتریك ساخت یك ژنراتور ابررسانا را با استفاده از هادی‌های دماپایین، با هدف نصب در شبكه آغاز كرد.
ساخت و تست این ژنراتور MVA۲۰، دو قطب و rpm۳۶۰۰ در سال ۱۹۷۹ به پایان رسید. در این ماشین از روش طراحی هسته هوایی بهره‌ گرفته شده بود و سیم‌پیچ میدان آن توسط هلیم مایع خنك می‌شد. این ژنراتور، بزرگترین ژنراتور ابررسانای تست شده تا آن زمان (۱۹۷۹) بود.
در سال ۱۹۷۹ وستینگهاوس و اپری ساخت یك ژنراتور ابررسانای MVA۳۰۰ را آغاز كردند. این پروژه در سال ۱۹۸۳ به علت شرایط بازار جهانی با توافق طرفین لغو شد.
در همین زمینه كمپانی زیمنس ساخت ژنراتورهای دماپایین را در اوایل دهه ۱۹۷۰ شروع كرد. در این مدت یك نمونه رتور و یك نمونه استاتور با هسته آهنی برای ژنراتور MVA ۸۵۰ با سرعت rpm۳۰۰۰ ساخته شد، اما به دلیل مشكلاتی تست عملكرد واقعی آن انجام نشد.
در این دهه آلستوم نیز طراحی یك رتور ابررسانا برای یك توربو ژنراتور سنكرون را آغاز كرد. این رتور در یك ماشین MW۲۵۰ به كار رفت.
با توجه به اهمیت خنك‌سازی در كاركرد مناسب ژنراتورهای ابررسانا، همگام با توسعه این صنعت، طرحهای خنك‌سازی جدیدی ارایه شد. در ۱۹۷۷ اقای لاسكاریس یك سیستم خنك‌سازی دوفاز (مایع- گاز) برای ژنراتورهای ابررسانا ارایه كرد. در این طرح بخشی از سیم‌پیچ در هلیم مایع قرار می‌گرفت و با جوشش هلیم دردمای ۲/۴ كلوین خنك می‌شد. جداسازی مایع ازگاز توسط نیروی گریز از مركز ناشی از چرخش رتور صورت می‌گرفت.
▪ جمع‌بندی تحولات دهه ۱۹۷۰
با بررسی مقالات IEEE این دهه (۲۸ مقاله) در موضوعات مختلف مرتبط با ژنراتور سنكرون به نتایج زیر می‌رسیم:
۱) شایان ذكر است بررسی كل مقالات در دهه‌های مختلف نشان می‌دهد كه زمینه‌های اصلی مورد توجه طرحهای بدون جاروبك، سیستمهای خنك‌سازی، سیستمهای تحریك، روشهای عددی، سیستم عایقی، ملاحظات مكانیكی، ژنراتور آهنربای دائم، پاورفرمر و ژنراتورهای ابررسانا بوده‌اند. تمركز اكثر تحقیقات بر روی كاربرد مواد ابررسانا در ژنراتورها بوده است.
۲) استفاده از روشهای كامپیوتری برای تحلیل و طراحی ماشینهای الكتریكی آغاز شد.
۳) حلالها از سیستمهای عایق كاری حذف شدند و تكنولوژی رزین ریچ بدون حلال ارایه شد.
● تحولات دهه ۱۹۸۰
در این دهه نیز همچون دهه‌های گذشته سیستم‌های عایقی از زمینه‌های مهم تحقیقاتی بوده است. در این دهه آلستوم یك فرمول جدید اپوكسی بدون حلال كلاس F در تركیب با گلاس فابریك و نوع خاصی از كاغذ میكا با نام تجاری دورتناكس را ارایه داد. این سیستم عایق كاری دارای استحكام مكانیكی بیشتر، استقامت عایقی بالاتر، تلفات دی‌الكتریك پایینتر و مقاومت حرارتی كمتری نسبت به نمونه‌‌های قبلی بود.
در ادامه كار بر روی پروژه‌های ابررسانا، در سال ۱۹۸۸ سازمان توسعه تكنولوژی صنعتی و انرژیهای نو ژاپن پروژه ملی ۱۲ ساله سوپر جی‌ام را آغاز كرد كه نتیجه آن در دهه‌های بعدی به ثمر رسید.
سیستم‌های خنك‌سازی ژنراتورهای ابررسانا هنوز در حال پیشرفت بودند. در این زمینه می‌توان به ارایه طرح سیستم خنك‌سازی تحت فشار توسط انستیتو جایری ژاپن اشاره كرد. این طرح كه در سال ۱۹۸۵ ارایه شد دارای یك مبدل حرارتی پیشرفته و یك مایع‌ساز هلیم با ظرفیت ۳۵۰ لیتر بر ثانیه بود.
در این مقطع شاهد تحقیقاتی در زمینه مواد آهن‌ربای دائم بودیم. استفاده از آهنرباهای نئودیمیوم – آهن- بورون در این دهه تحول عظیمی در ساخت ماشینهای آهنربای دائم ایجاد كرد. مهمترین خصوصیت آهنرباهای نئودیمیوم- آهن- بورون انرژی مغناطیسی (BHmax) بالای آنهاست كه سبب می شود قیمت هر واحد انرژی مغناطیسی كاهش یابد. علاوه بر این، انرژی زیاد تولیدی امكان به كارگیری آهنرباهای كوچكتر را نیز فراهم می‌كند، بنابراین اندازه سایر اجزا ماشین از قبیل قطعات آهن و سیم‌پیچی نیز كاهش می‌یابد و در نتیجه ممكن است هزینه كل كمتر شود. شایان ذكر است حجم بالایی از تحقیقات انجام شده این دهه در زمینه ژنراتورهای بدون جاروبك و خودتحریكه برای كاربردهای خاص بوده كه به علت عمومیت نیافتن در صنعت ژنراتورهای نیروگاهی از شرح آنها صرفنظر می شود.
▪ جمع‌بندی تحولات دهه ۱۹۸۰
با بررسی مقالات IEEE این دهه (۴۱ مقاله) در موضعات مختلف مرتبط با ژنراتور سنكرون به نتایج زیر می‌رسیم:
۱) تمركز موضوعی مقالات در شكل نشان داده شده است.
۲) روشهای قبلی عایق كاری به منظور كاهش مقاومت حرارتی عایق بهبود یافت.
۳) مطالعات وسیعی روی ژنراتورهای سنكرون بدون جاروبك بدون تحریك صورت گرفت.
۴) فعالیت روی پروژه‌های ژنراتورهای ابررسانای آغاز شده در دهه قبل ادامه یافت.
۵) سیستمهای خنك‌سازی جدیدی برای ژنراتورهای ابررسانا ارایه شد.
۶) روش اجزای محدود در طراحی و تحلیل ژنراتورهای سنكرون خصوصاً ژنراتورهای آهنربای دائم به شكل گسترده‌ای مورد استفاده قرار گرفت.

 

منابع تاسیسات الکتریکی و روشنایی مفید در نظام مهندسی و نظارت و طراحی برقی

منابع تاسیسات الکتریکی و روشنایی مفید در نظام مهندسی و نظارت و
طراحی برقی

سلام

دوستان زیادی درخواست کردند کتاب های تاسیساتی ای که مطالعه کردم

و مطلب مفید داره معرفی کنم

نمونه ای از آنها را اینجا ذکر می کنم

سوالی داشتید با ایمیل زیر در تماس باشید

1. تاسیسات الکتریکی دکتر  حسن کلهر

2. مهندسی روشنایی دکتر کلهر

3. مبحث 13 مقررات ملی ساختمان

4. راهنمای مبحث13 مقررات ملی ساختمان از آلدیک

موسسیان

5. مبحث 15 مقررات ملی ساختمان

6. قوانین BS5930

7. قوانین NFPA72

8. نشریه 110 جلد1 سازمان برنامه و بودچه معاونت فنی" تاسیسات

فشار ضعیف"

مشخصات فنی عمومی و اجرایی تاسیسات برقی کارهای ساختمانی -

تاسیسات برقی فشار ضعیف و فشار متوسط

حدود700 نشریه ساختمانی داریم و تعدادی از آنها که مربوط به

برق است در اینجا می آید

اینم لینک دانلود نشریات

http://www.omranpooya.com/Nashriyat.aspx?ctl00_MainContent_RadGrid1ChangePage=1

9. نشریه 110 جلد2 سازمان برنامه و بودچه معاونت فنی" تاسیسات


جریان ضعیف

مشخصات فنی عمومی و اجرایی تاسیسات برقی کارهای ساختمانی- جلد

دوم: تاسیسات برقی جریان ضعیف

10. نشریه111 محافظت ساختمان در برابر
حریق

11. نشریه 112دستورالعمل اجرایی محافظت ساختمان در برابر آتش

سوزی

12. نشریه 89 مشخصات فنی تاسیسات برق بیمارستان

13. نشریه 3-287 طراحی بناهای درمانی (10) - جلد سوم: راهنمای

طراحی تاسیسات برقی بخش کاتتریزاسیون قلب

14. نشریه 374 مشخصات فنی، عمومی و اجرایی خطوط توزیع هوایی و

کابلی فشار متوسط و ضعی

15. نشریه 375 مشخصات فنی، عمومی و اجرایی پست های توزیع هوایی و

زمینی 20 و 33 کیلوولت

16. نشریه393 سازمان برنامه و بودچه
معاونت فنی"نقشه‌های

جزئیات اجرایی تیپ تاسیسات الکتریکی ساختمان"

17. نشریه2-423  مشخصات فنی عمومی و اجرایی پست‌ها، خطوط

فوق توزیع و انتقال سیستم تغذیه متناوب پست‌های فشار قوی (LVAC) -
جلد
2

18. نشریه 424 مشخصات فنی عمومی و اجرایی پست‌ها، خطوط فوق توزیع

و انتقال - سیستم‌های اینترتریپ و اینترلاک در پست‌های فشار


قوی

19. نشریه 1-439 مشخصات فنی عمومی و اجرایی پست‌ها، خطوط فوق

توزیع و انتقال - موج‌گیرها در پست‌های فشار قوی جلد

1

20. نشریه 439-2 مشخصات فنی عمومی و اجرایی پست‌ها، خطوط فوق

توزیع و انتقال - موج‌گیرها در پست‌های فشار قوی جلد

2

21. نشریه 1-440 مشخصات فنی عمومی و اجرایی پست‌ها، خطوط فوق

توزیع و انتقال - پایه‌های خطوط هوایی انتقال نیرو جلد


1

22. نشریه 2-440 مشخصات فنی عمومی و اجرایی پست‌ها، خطوط فوق

توزیع و انتقال - پایه‌های خطوط هوایی انتقال نیرو جلد


2

23. نشریه 1-445 مشخصات فنی عمومی و اجرایی پست‌ها، خطوط فوق

توزیع و انتقال - سیستم حفاظت از صاعقه در خطوط هوایی انتقال نیرو

جلد1

24. نشریه 2-445 مشخصات فنی عمومی و اجرایی پست‌ها، خطوط فوق

توزیع و انتقال - سیستم حفاظت از صاعقه در خطوط هوایی انتقال نیرو


جلد2

25. نشریه 458 مشخصات فنی عمومی و اجرایی پست‌ها، خطوط فوق توزیع

و انتقال - مشخصات فنی و عمومی در پست‌های فشار
قوی

26. نشریه 1-459 مشخصات فنی عمومی و اجرایی پست‌ها، خطوط فوق

توزیع و انتقال - سیستم زمین در پست‌های فشار قوی

جلد1

27. نشریه 2-459 مشخصات فنی عمومی و اجرایی پست‌ها، خطوط فوق

توزیع و انتقال - سیستم زمین در پست‌های فشار قوی

جلد2

28. نشریه 1-465 مشخصات فنی عمومی و اجرایی پست‌ها، خطوط فوق

توزیع و انتقال - یراق آلات خطوط هوایی انتقال نیرو جلد


اول

29. نشریه 2-465 مشخصات فنی عمومی و اجرایی پست‌ها، خطوط فوق

توزیع و انتقال - یراق آلات خطوط هوایی انتقال نیرو جلد


دوم

30- نشریه 486 مشخصاتفنی عمومی و اجرایی پستها، خطوط فوق توزیع و


انتقال معیارهای طراحی و مهندسی طرحهای جانمایی در پستهای فشار

قوی

31- نشریه 507 مشخصات فنی عمومی و اجرایی پست ها، خطوط فوق توزیع

و انتقال پی های تجهیزات در پست های فشار قوی

32. برق صنعتی پیشرفته کاپا ترجمه مهندس بهروز احمدی انتشارات

چهان نو

33. سیم کشی و برق ساختمان درجه2 غلامعلی سرابی انتشارات

صفار

34.  سیم کشی و برق ساختمان درجه1 غلامعلی سرابی انتشارات

صفار 1381

35. سیستم های ارتباطی، امنیتی و ایمنی . افروز عنایتی انتشارات

یزدا

36. طرح و اجرای مهندسی تاسیسات برقی ساختمان. حسین جعفری فرد از

کتاب پدیده

37. ایمنی برق. احمد قاسمی انتشارات یامهدی

38. برق صنعتی کاربردی عبدالرضا رضایی و پرویز موسوی از سها

دانش

39. برق برای برقکارها. پاول رزنبرگ ترجمه بهزاد رنجبر. انتشارات

فنی ایران

40. تکنولوژی کارگاه برق صادق سخندان و میثم نبات پور از پوران

پژوهش

41. سیستم های اعلام حریق محمدرضا سلطاندوست از

یزدا

42. مدارهای الکتروتکنیک نادر گلستانی داریانی انتشارات

مهران

43. سیم کشی ساختمان و مدارات روشنایی مهندس جواد رضایی و مافی

از دانش و فن

44. جداول مهندسی برق و قدرت BENZمهندس هاشمی -ولی نژاد_شریف

زاده از نشر طراح

45. کابل و کابل کشی علی مسگری و هادی قناد انتشارات

صفار

46. مبانی برق صنعتی درجه2 امیررضا خدایی و مهدی قربانی از کتاب

آیلار

47. دستنامه برق "میلر" مازیار مولوی از یزدا

48. آشنایی با اصول طراحی روشنایی. کاوه احمدیان نشر

طراح

49. طراحی نوین و هوشمند برق ساختمان. علی اکبر یوسف نژاد از

حریم دانش

50. آشنایی و کار با شبکه های کامپیوتری"کارهای عملی" مریم 

میلانی نشر جوانان موفق

51. محاسبات برق. محمد حسین دهقان نشر یزدا

52. سیستم های هوشمند ساختمان KNX هادی عسگری نشر

یزد

53. هندبوک تاسیسات برق جلد1 زیمنس G.GUNTRE ترجمه مسعود سعیدی

نشر طراح

54. هندبوک تاسیسات برق جلد2 زیمنس

55. کتاب راهنمای زیمنس در تاسیسات الکتریکی
جلد1

56. کتاب راهنمای زیمنس در تاسیسات
الکتریکی

جلد2

57. کتاب راهنمای زیمنس در تاسیسات
الکتریکی جلد3 G.GUNTER

ترجمه پیروز پروین و عباس کتیرایی

58. وسترمان برق نادر گلستانی داریانی

59. استاندارد ملی ایران شماره115 لامپهای رشته ای تنگستن برای
مصارف روشنایی عموم

60. مقدمه ای بر لامپ ها و روشنایی. هوسپ سرکیسیان
نشر حدیث
 

61. استاندارد روشنایی معابر، دفتر استانداردها، معاونت تحقیقات

و تکنولوژی شرکت سهامی تولید و انتقال نیروی برق ایران"توانیر" دی ماه

1384

 

62. اصول طراحی روشنایی از دیدگاه ایمنی و بهداشت از نشر

طراح

63. تاسیسات الکتریکی در توزیع انرژیو سیف فرح بخش از کانون نشر

علوم

64. تاسیسات الکتریکی. مسعود سلطانی انتشارات دانشگاه
تهران

65. ایمنی در برق. عبدالخالق مجیری از سازمان سازندگی و آموزش

وزار نیرو

66. برق صنعتی به زبان ساده. محمدعلی شعبانی نشر

مدادسبز

67. لامپ ها و محاسبات روشنایی. محمدمهدی موحدی نشر موحدی

1375

68. حفاظت شبکه های توزیع انرژی. محمودرضا حقی فام. محمدکاظم شیخ

الاسلامی. نشر دانشگاه هرمزگان 1379

69. استاندارد و آیین نامه سیم کشی ساختمان های مسکونی، تجاری و

صنعتی. توانیر. مرکز تحقیقات نیرو1375

70. نکات برتر در تاسیسات الکتریکی. پرویز
فروغی

71. حل مسایل آزمون های نظام مهندسی. پرویز فروغی از نشر

یاوریان

72. تشریح کامل سوالات آزمون های نظام مهندسی تاسیسات برقی. سوده

صداقتی

73. نکات برتر در مسایل نظام مهندسی دکتر حسین شایقی از نشر

یاوریان

74. مرجع آزمون های نظام مهندسی با پاسخ تشریحی. جلال خمسه از

سها دانش

75. درسنامه حل مسایل نظام مهندسی مهندس محمدرضا موسوی تقی آبادی

و ایمان سریری

76. شبکه های توزیع هوشمند. دکتر شهرام جدید. ذکریا زاده از

پژوهشکده سبز

77. کتب تاسیسات نظام مهندسی مهندس سیدمحمود تقوی از

سمنان

78. بانک آزمون نظام مهندسی و نکات آموزشی. محمود سروری.

محمدصباغ. نشر سخن گستر

79. سیستم های ارت و زمین حفاظتی. آلدیک
موسسیان

80. هندبوک تاسیسات الکتریکی ABB/ مترجم شاهرخ شجاعیان. دانش

پژوهان برین اصفهان

81. هندبوک طراحی سیستم صوتی

پاناسونیک

82.  کتاب طراحی و بهره برداری از سیستم

های توزیع انرژی الکتریکی جلد1 دکتر مسعود علی اکبر

گلکار

83. کتاب طراحی و بهره برداری از سیستم های

توزیع انرژی الکتریکی جلد2 دکتر مسعود علی اکبر گلکار

84. شبکه های توزیع برق هوایی روکش دار و عایق

شده دکتر مهرداد طرفدار حق. دانشگاه تبریز

85. بررسی سیستم های قدرت جلد1و2. احد

کاظمی

86. سیستم های قدرت الکتریکی دکتر مهرداد

عابدی

87. بررسی سیستم های قدرت. حیدرعلی شایانفر.

شهرام جدید. احد کاظمی

88. اصول تولید، انتقال و توزیع انرژی الکتریکی.

محمدمهدی همدانی گلشن

89. تحلیل و مدل سازی سیستم های توزیع. دکتر

سیدابراهیم افجه ای

90. سیستم اتوماسیون پست های فشار قوی. پروتکل

ها و کاربردهای آن. دکتر مصطفی رجبی مشهدی. محمدرضا حسین زاده. داوود محمدی

سوران.
هانیه اسماعیلی. زهرا کبیری

91. شبکه های هوشمند برق و چالش های آن.

محمدحسین یغمایی مقدم. محسن ذبیحی. علیشاهی

92. حفاظت شبکه های الکتریکی. سید محمود حق

شناس. انتشارات یزدا

93. کتابچه آموزشی شناخت کد کابل ها. شرکت کابل

افشارنژاد خراسان

94. کتابچه آموزشی شناخت کد کابل ها. شرکت سیم و

کابل ابهر

95. تاسیسات مکانیکی و برقی ساختمان. ویلیام

تائو. محمدرضا افضلی. نشر کتاب دانشگاهی

96. جزوه شبکه های کامپیوتری و

کابل کشی
عملی آن. نویسنده: ایمان سریری. دانشگاه خوارزمی

مشهد

97. صوت و آکوستیک تیلور (acoustic in

electric amp)

98. جزوه صوت و آکوستیک مهندس کاظم حسنی

"مشهد"

99. جزوه آتش نشانی شهرداری مشهد

"دتکتورها"

100. جزوه آتش نشانی شهرداری تهران

"دتکتورها"

101. جزوه سمینار آموزشی دتکتورهای اعلام حریق

"نظام مهندسی اصفهان"
 

102. جزوه سمینار آموزشی دتکتورهای اعلام

حریق "نظام مهندسی تبریز"

103. شیوه نامه اجرایی دتکتورهای اعلام

حریق "گروه تخصصی برق نظام مهندسی اهواز"

104. ویژگی های کابل های هم مرکز در آنتن مرکزی
و دوربین مدار بسته ترجمه ایمان سریری

"RG coaxial cable

specifications"

105. تاسیسات الکتریکی و جریان ضعیف"دتکتور و آنتن مرکزی"
نویسنده: ایمان سریری. نشر خانه عمران مشهد

 

106. راهنمای جامع آسانسور و پله برقی. ایرج فصیحی. امیدهاشمی نشر نوآور

 َ

107. استاندارد EN81-2 در مورد
آسانسور

َ

بانک خازنی

بانک خازنی

 

نقشه فوق ،یک نقشه قدرت بانک خازنی می باشد که در آن


اعدادی قرار داده شده است و در زیر به توضیح مختصری برای هر یک می


پردازم.

۱-   خروجی CT  یا ترانس جریان که نمونه

جریان را از خط قدرت گرفته و به رگولاتور متصل می

شود.

۱-   کلید اتوماتیک یا کلید

فیوز.

۱-   کنتاکتور
خازنی.

۲-   فیوز کاردی. توجه هرگز فیوز کاردی را

وقتی مدار
روشن است و حتی اگر خاموش بود قطع نکنید زیرا باعث جرقه شدید می
شود
زمانی می توان
ان را قطع کنید که خازن های دشارژ شده

باشند.

یک سوال ،از دوستان می خواهم علت این جرقه شدید را توضیح


بدهند با تشکر فراوان.

۳-   یک نمونه از ولتاژ که به رگولاتور متصل

می شود.توجه
ازآن فازی که نمونه جریان گرفته شده نباید نمونه ولتاژ گرفت
،به
تصویر دقت
کنید.

۴-   خازن های سه

فاز.

نحوه تعیین قدرت بانک خازنی

با دانستن ضریب توان شبکه (COSФ) و توان نصب شده روی


شبکه (P) و با استفاده از جدول زیر می توان خازن مورد نیاز را محاسبه کرد.
محل

تلاقی سطر مربوط به ضریب توان شبکه (COSФ) و ستون مربوط به ضریب توان مورد نیاز

(COSФ2) ضریب K را بدست می دهد. خازن مورد نیاز از رابطه Фc=k×P
محاسبه می

شود.

به عنوان مثال: COSФ1=0.69و COSФ2=0.92  از روی

جدول
k=0.623 بدست می آید.

می خواستم


بدونم اون سیم های مارپیچ روی کنتاکتور خازنی چیه وچه فرقی بین کنتاکتور
خازنی
با
کنتاکتور های دیگر است

با توجه به اینکه سلف یک عنصر مخالفت کننده با تغییرات


جریان وخازن مخالفت کننده با تغییرات ولتاژ است لذا در لحظه وصل ازسلف به
طور

ناگهانی جریان عبور نکرده ودر نتیجه جرقه ای زده نخواهد شد .ولی در
خازن این
قضیه
برعکس بوده ودر لحظه وصل جریان شدید بوده وبه طبع آن جرقه
وجود دارد ولی
در قطع از
آنجا که پتانسیل صفحات به پتانسیل منبع رسیده
جریان کم ودر نتیجه
جرقه ملموس
نخواهدبود.
و برای جلوگیری از جرقه در
هنگام وصل خازن ها از سیم
پیچ های جرق
گیری در کنتاکتور های خازنی استفاده
می شود.
در کنتاکتور های
خازنی به جای ۳
تیغه ۶ تیغه و جود دارد که تیغه
های جرق گیر چند میلی ثانیه  زوتر وارد مدار می شود.
برای فهم مطلب عکسی در
بالا قرار داده ام که فقط برای
یک فاز را نمایش

میدهد

۲میلی متری از طریق همین سیم های کروم نیکل برقرار


میشه.
این سیمها مقاومت بالایی دارند که در موقع راه اندازی تنها تو
مدار
میان و
بهد از وصل تیغه های ۴میلی متری عملا از مدار خارج
میشن.
مقاومت زیاد
این سیم ها
افت ولتاژ و درنهایت کاهش برزو جرقه رو
بهمراه داره و تو شرایط عادی
و کار عادی
مدار تاثیری از نظر اتلاف توان
نداره.
یادآوری: همیشه جریان از
مسیر با مقاومت
کمتر عبور
میکنه.

 

مشخصات فنی تابلوهای بانک خازنی تیپ 1-2

• در ساخت تابلوها از ورق روغنی گالوانیزه با ضخامت 5/1 و 2 میلیمتر استفاده م
  
  
  یگردد.




• جهت نصب تابلوها بر روی دیوار چهار عدد گوشواره بر روی آن تعبیه گردیده
  
  
  است.




• تابلوهای ایستاده طرح ریتال دارای پایه فلزی به ارتفاع 10 سانتی متر از کف
  
  
  تابلو می باشند.




• تابلوها دارای فضای لازم جهت افزایش احتمالی ظرفیت (جهت توسعه آتی)
  
  هستند.




• درب جلو تابلو دارای لولاو مجهز به لاستیک آب بندی می باشد.




• کف تابلوها باتوجه به سطح مقطع سیم یا کابل ورودی پانچ می گردد.




• جهت تهویه تابلوها، متناسب با ابعاد آن از فن مناسب استفاده
  میشود.




• رنگ تابلوی پودری الکترو استاتیک RAL7032 با ضخامت رنگ 70تا 80 میکرون است.
  
  




• 
  
  
  
  
  
  
  
  • 
    
    
    

    

    
    
    
    

    





• 
  




• 
  

شرایط کار  تابلو:

-         حداکثر دمای محیط 60°C و

حداکثر دمای دائمی محیط 40°C

-         حداقل دمای محیط

-25°C

-         متوسط رطوبت نسبی

85%

-         ارتفاع از سطح دریا 2000

متر

-         حداکثر یرعت باد 35 متر

برثانیه

-         حداکثر شتاب زلزله بر اساس

ضریبی از شتاب ثقل زمین و به مقدار 4g متر
برمجذور ثانیه سطح آلودگی

شدید

-         میران تشعشع خورشید 1/0

(W/cm2) طراحی شده است.

• تابلوها بر اساس آخرین ویرایش استاندارد شماره IEC947-1-2-3 طراحی و ساخته
  
  
  میشوند.




• جهت تععین مقدار خازن مورد نیاز برای نصب در شبکه می توانید به بخش ضریب قدرت
  
  
  مراجعه فرمائید.

 

بانک


اتوماتیک خازنی

موارد کاربرد:

بانکهای


اتوماتیک خازنی در جهت اصلاح ضریب قدرت شبکه فشار

ضعیف در موارد زیر استفاده میشود:

• کارخانجات بزرگ




• کارگاههای کوچک




• مصرف کننده های تجاری و فروشگاهها




• هتلها




• ساختمان های اداری




• مجتمع ها یمسکونی و اداری




• بیمارستانها




• ......

مزایا

• هوشمند بودن رگولاتور باعث پخش بار بین پله های مختلف شده و از فشار روی یک پله
  
  
  کاشته می شود.




• قابلیت نشان دادن جریان، ولتاژ، ضریب قدرت، توان پله اول، مقدار بار راکتیو
  
  
  مورد نیاز روی صفحه نمایش رگولاتور




• دارای هشدارهای افزایش یا کاهش ولتاژ و جریان و همچنین اصلاح ضریب قدرت بیشتر
  
  
  از حد تعیین شده با وجود  خروج کلیه پله ها از مدار و کمتر از حد
  تعیین
  شده با وجود
  وارد شدن کلیه پله ها به مدار




• استفاده از کنتاکتور خازنی که باعث کاهش جریان لحظه وصل خازن و درنتیجه افزایش
  
  
  طول عمر آن می شود.




• نصب ساده و مستقل از معکوس بستن فازها یا ترانس جریان




• حجم و وزن کمتر در مقایسه با سایر بانکهای اتوماتیک




• ضمانت کلیه قطعات اصلی شامل خازنها، کلید اصلی، رگولاتور، کنتاکتور، پایه فیوز
  
  
  و کابینت تابلو




• در صورت بیشتر بودن هارمونیک از حد مجاز تعیین شده، بانکهای خازنی مخصوص مجهز
  
  
  به راکتور مورد استفاده قرار می گیرند. برای تعیین وضعیت هارمونیکی شبکه با
  
  واحد
  خدمات مشتریان PKC تماس بگیرید.

• قدرت
  
  
  بانکهای خازنی اتوماتیک

IP42/50HZ
440V تیپ

1

IP42/50HZ 440 V


تیپ 2

اساس کار بانک های خازنی


اتوماتیک


































بانکهای خازنی اتوماتیک مجهز به یک رگولاتور ضریب قدرت هستند. این رگولاتور


اندازه و شکل موج ولتاژ و جریان و اختلاف زمانی آنها را اندازه گرفته و پس
از
انجام
محاسبات لازم، ظرفیت خازنی مورد نیاز را تعیین و خازن را وارد
شبکه می
نماید. در
شبکه فشار ضعیف نمونه ولتاژ مستقیما از خط و نمونه جریان
توسط یک
ترانس جریان (CT)
به رگولاتور متصل می شوند.






عمل سوئیچ کردن خازنها توسط کنتاکتورهایی که بوسیله رگولاتور کنترل می شوند،


انجامی می گیرد. همچنین برای هر پله خازن یک سری فیوز جداگانه در نظر گرفته
می

شود.






قطعات


تشکیل دهنده بانک خازنی:






قطعات یک بانک خازنی اتوماتیک عبارتند از:










• خازن




• کنتاکتور خازنی




• فیوز




• رگولاتور




• کلید اصلی




• سری پوش باتن ها




• لامپ سیگنال




• فن خنک کننده




• راکتیو




• دستگاههای اندازه گیری






هریک از قطعات فوق (پوش باتن ها، لامپ سیگنال، فن، دستگاههای اندازه گیری) و حتی


کلید اصلی بسته به طراحی و مورد مصرف و محل نصب بانک قابل حذف هستند.
همچنین
ممکن
است در طراحی بانکهای خازن قطعات دیگری نیز در نظر گرفته
شوند.











رگولاتور






رگولاتور ضریب قدرت، مرکز تصمیم گیری و در واقع مغز متمرکز بانکهای خازنی


اتوماتیک است. موفقیت یک رگولاتور در انجام اصلاح ضریب قدرت به 6 عامل اصلی

بستگی
دارد.






1-  طراحی سخت افزاری دقیق






2-  استفاده از قطعات مرغوب






3-   نرم افزار مناسب با الگوریتم کنترل صحیح






4-  استفاده از ابزار نمونه های ولتاژ و جریان






5-  نصب صحیح






6-   تنظیمات درست






با توجه به تجربه و توان تولیدی متخصصین ایتالیایی، 3 عامل اول در طراحی و ساخت


رگولاتورهای PKC لحاظ شده است و با اطلاعاتی که به هنگام خرید به مشتری
داده می
شود
و همچنین سرویس دهی واحد خدمات مشتریان شرکت، عوامل بعدی نیز
در هنگام نصب
و راه
اندازی مورد نظر قرار می گیرند.
















کنتاکتور


خازنی






ماهیت الکتریکی خازن، در لحظه سوئیچینگ اتصال کوتاه است به عبارت دیگر هنگام وصل


به شبکه، جریان هجومی بسیار بزرگی از خازن عبور می کند. این جریان علاوه بر

تاثیرات
تخریبی روی خازن باعث خال زدن و در بعضی موارد جوش خوردن پلاتین
های
کنتاکتور می
شود و خرابی پلاتین های کنتاکتور، خود اثر تخریبی مضاعف بر
روی
خازن دارد. همچنین
هنگام وصل خازن به مدار، خازنهای دیگری که قبلا وارد
مدار
شده اند، در یک لحظه د ر
خازن جدید تخلیه شده و جریان بزرگی به صورت
لحظه ای
پدید می آید.برای رفع چنین
حالتی راه حل های متفاوتی ارائه شده که
رایج ترین،
ارزان ترین و راحت ترین آن
استفاده از کنتاکتورهای مخصوص خازن
است.






روی کنتاکتورها یک سری کنتاکت کمکی نصب شده است که


توسط سیم های مقاومتی به کنتاکتهای اصلی وصل شده اند . این کنتاکتورها از
نظر

مکانیکی طوری ساخته شده اند که کنتاکت های کمکی قبل از کنتاکتهای اصلی
بسته می

شوندو شارژ اولیه خازن از طریق مقاومتها صورت گرفته و جریان آن
محدود می شود.
بعد
از بسته شدن کنتاکت های اصلی، کنتاکت های کمکی از مدار
خارج شده و تغذیه
خازن از
طریق کنتاکت های اصلی صورت می پذیرد.









خازن های


روشنایی

موارد


استفاده

تمام لامپهای تخلیه گازی (فلورسنت، بخار جیوه، بخار سدیم، هالوژن و انواع مشابه)


برای روشن شدن نیاز به یک چوک یا ترانسفورماتور دارند. با توجه به ماهیت
سلفی
چوک
ها و ترانسفورماتورها، ضریب قدرت در مدارات این لامپها پائین بوده
و جریان
زیادی در
آن کشیده می شود. اصلاح ضریب قدرت با افزودن یک خازن
مناسب به مدار
انجام می
گیرد.

خازنها می توانند به دو صورت موازی و سری در مدار چراغهای روشنایی قرار بگیرند.


جبران سازی موازی (قرار دادن خازن به صورت موازی با شبکه) بیشتر از روش سری

مورد
استفاده قرار می گیرد. زیرا:

اولا: مدار الکتریکی بسیار ساده تر است.

ثانیا: فقط ولتاژ برق شهر روی خازن قرار می گیرد.

ثالثا: در صورت خرابی و یا قطع خازن، مدار لامپ به کار خود


ادامه می دهد.

به دلیل ضعیف بودن تهویه هوا در چراغهای روشنایی و نزدیکی خازن به منبع حرارت،


خازن به مدت طولانی در معرض دمای بالا قرار خواهد گرفت و بنابراین خازنی که
در
چنین
مداری قرار می گیرد، باید تحمل حرارتی خوب را داشته
باشد.

ظرفیت خازن مورد نیاز

کیفیت چوک وساختمن داخلی آن وضعیت ضریب قدرت ودر نتیجه ظرفیت خازنی مورد نیاز را


تعیین میکند.  جدول ارائه شده بر مبنای اکثریت چوک های موجود در بازار

تهیه شده و
به عنوان راهنما، حدود ظرفیت خازن را تعیین می کند.

فرق رله و کنتاکتور

رله تک فاز هست و کنتاکتور ها معمولا سه فاز


هستن
ورله ها حتی تو حوزه صنعتی هم با محدود عبور جریان  روبرو هست

وجریان
از
یه حدی که بالاتر میره حتی اگه تک فاز باشه از یک کنتاکتور

استفاده
می
کنند.

 

خازن های موتوری

موارد


استفاده

مهم ترین مورد استفاده این خازنها، راه اندازی موتورهای القایی تک فاز و


موتورهای کوچک آسنکرون سه فاز با تغذیه تک فاز است. نصب خازن سری با سیم
پیچ
کمکی،
باعث ایجاد اختلاف فاز و میدان گردان مغناطیسی مورد نیاز موتور
شده و با
ایجاد
گشتاور لازم، موجبات چرخش موتور را فراهم می
کند.

در موتورهای تک فاز مجهز به خازنهای دائم کار، خازن همواره به صورت سری با سیم


پیچ کمکی در مدار باقی می ماند. برای جلوگیری از اضافه

• 

بار روی سیم پیچ کمکی، ظرفیت خازن نباید زیاد باشد. در این گونه موتورها گشتاور


راه اندازی معمولا 50 الی 70 درصد مقدار نامی است. راندمان موت

• 
  

ور حدودا 90% موتور مشابه سه فاز بوده و ضریب قدرت نزدیک به 1 است و دیگر به


خازن برای جبران سازی بار راکتیو موتور نیازی نیست. این گونه خازنها باید
دارای

توانایی تحمل اضافه بار، تلفات کم و پایداری حرارتی خوب
باشند.

همچنین گاهی اوقات در عمل راه اندازی موتور آسنکرون (القایی) سه فاز با یک منبع


تغذیه تک فاز ضرورت پیدا می کند.موتورهای آسنکرون (القایی) سه فاز کوچک (با

توان
کمتر از 2 اسب بخار) را میتوان با کمک یک خازن به شبکه تک فاز متصل
نموده
و با جابه
جا کردن خازن روی فازهای موتور جهت چرخش را تغییر داد.
قدرت بدست
آمده در این حالت
70 الی 80 درصد قدرت نامی و گشتاور25 تا 30
درصد گشتاور نامی
است.

انتخاب ظرفیت خازن بر مبنای


موتور

• موتورهای تک
  
  
  فاز:

ظرفیت و ولتاژ خازن مورد نیاز در موتورهای تک فاز فقط به دور و گشتاور مطلوب


بستگی ندارد، بلکه بیشتر از همه موارد به ساختمان موتور وابسته است.
بنابراین
روش
خاصی جهت محاسبه دقیق خازن مورد نیاز وجود ندارد و می بایست
به توصیه های
سازندگان
موتور عمل نمود.

• 
  

با این حال جدول زیر(که با احتساب اکثریت موتورهای موجود تهیه شده) راهنمایی


برای انتخاب حدود ظرفیت خازنی است:

(1)   توجه شود که ظرفیت های ذکر شده در جدول تقریبی بوده و مقدار

دقیق باید
توسط سازندگان موتور اعلام و تعیین گردد.

موتورهای سه فاز با تغذیه تک


فاز

خازن مورد نیاز برای راه اندازی موتورهای آسنکرون (القایی) سه فاز با تغذیه تک


فاز معمولا از روابط زیر محاسبه میشود.

• برای موتور 380 V و  50HZ و 22 میکروفاراد به ازاء هر کیلووات
  
  موتور




• برای موتورهای 220V و 5 50HZ  و 70 میکروفاراد به ازاء هر کیلووات
  
  
  موتور

• 
  

فیلم


متالایز پلی پروپیلن

فیلم


متالیزه

تکنولوژی ساخت خازن با فیلم های


پلی پروپیلن متالیزه

استفاده از فیلم های پلاستیک با ضخامتهای بسیار کم (4 تا 12 میکرون) به عنوان


عایق الکتریکی، تحول بزرگی از نظر فنی و اقتصادی در ساخت خازنهای فشار ضعیف

ایجاد
کرده است.

ضخامت بسیار پائین این فیلم ها موجب کاهش مواد مصرفی، حجم، وزن و قیمت خازن شده


است.

فیلم

متالیزه

فیلم های مصرف شده در خازنهای PKC از جنس پلی پروپیلن هستند که یک طرف آنها در


شرایط خلاء فلز اندود شده است. عمده فلز مصرفی روی  (تقریبا 95%) و

آلومینیوم
تقریبا (5%) هستند. فلز روی باعث ثابت ماندن ظرفیت و مشخصات خازن
در
طول زمان بوده
و فلز آلومینیوم از اکسید شدن سطح فلز جلوگیری می کند.
ترکیب
دوفلز موجب ثابت ماندن
تقریبی مشخصات الکتریکی و شیمیایی خازن می
شود.

روی یک لبه فیلم فلز بیشتری اندود میگردد و لبه دیگر فلز اندود نمیشود. لبه بدون


فلز را فلز آزاد (Free Margeen) و لبه تقویت شده را لبه ضخیم (Heave Edge)
می

نامند.

برای تولید خازن، دولایه روی یکدیگر قرار گرفته و دور یک محور پیچیده می شوند.


فیلمهای پلاستیک به عنوان یک عایق و سطح فلز اندود شده به عنوان الکترود

استفاده
میشود.

پدیده خود ترمیمی (Self


Healing)

مهم ترین ویژگی خازنهای تولید شده با فیلم متالیزه، خود ترمی بودن آنهاست. اگر


در هنگام کار، عایق بین دو فلز به هر علتی آسیب دیده، شکسته و باعث اتصال
کوتاه
در
فیلم شود. عبور جریان بسیار زیاد در محل شکست الکتریکی باعث ایجاد
حرارت و
تبخیر
لایه فلزی جوشن در اطراف آن طی چند ثانیه می شود. فشار گاز
ایجاد شده،
بخار فلز را
به خارج  از ناحیه شکست می راند و بدین ترتیب
یک ناحیه شکست
ایزوله غیر هادی و 
بدون لایه متالیزه در این محل بوجود
می آید. در زمان
شکست الکتریکی و پس از آن،
خازن در حال فعالیت عادی است و
هیچ گونه جریان
محسوسی در این مدت از شبکه کشیده نمی
شود. همچنین سطح محل
تبخیر شده خیلی کوچک
بوده و کاهش ظرفیت خازن در هر شکست کمتر
از 0.0001
میکروفاراد است. به عبارتی
دیگر هر 10000 شکست  تنها یک میکروفاراد 
از
ظرفیت خازن می
کاهد.

مزایای خازن های خود ترمیم


کننده

مهم ترین مزایای خازن های خود ترمیم کننده در مقایسه با نسل قدیم خازنها به شرح


زیر می باشد:

1-    وزن و حجم پائین در مقایسه با ظرفیت های خازنی

مشابه

2-    خاصیت خود ترمیمی که باعث کمترین افت ظرفیت در اثر شکست

الکتریکی خازن می
شود.

فیلمهای متالیزهPKC برای تولید خازن، از جنس پلی پروپیلن هستند که یک قسمت آنها


بافلزات روی و آلومینیوم پوشانده شده است.

فیلم خام با ضخامت 4 تا 12 میکرومتر بصورت رول های بزرگ (Jumbo Roll) داخل یک


محفظه خلاء، قرار گرفته و از روی سیلندرهای بزرگ عبور کرده و ضمن آن فلزات
روی
(AL)
تبخیر شده و به سطح فیلم می نشینند. پس از پایان عمل فلز اندود
کردن، فیلم
برش
خورده و به نوارهای با عرض تعیین شده تبدیل می
شوند.

به منظور تولید خازن با کیفیت بالا، یک لبه فیلم اندود نشده و روی لبه دیگر فلز


بیشتری اندود شده است. لبه بدون فلز را حاشیه آزاد (Free Margin) و لبه
تقویت
شده
را لبه ضخیم یا (Heavy Edge)  می نامند.

مهم ترین مشخصه خازنهای تولید شده با این فیلم، خاصیت خود ترمیم کننده آن می


باشند.

موارد

مصرف

خازنهای اصلاح ضریب قدرت

خازنهای مدارات روشنایی و موتوری

خازنهای مدارات فیلتر

سایر خازنهای تولیدی با تکنولوژی خود ترمیم کننده

مزایا

• استفاده از بهترین فیلم پایه از معتبرترین تولید کنندگان دنیا.




• فلز روی موجب کمترین کاهش ظرفیت در طول زمان خواهد شد.




• لایه فلز آلومینیوم باعث جلوگیری از اکسید شدن سطح فیلم شده و زمان نگهداری
  
  
  فیلم درانبار را افزایش می دهد.




• ضخامت بسیار کم لایه فلز، خاصیت خود ترمیمی خازن را تقویت می کند.




• لبه ضخیم فیلم باعث چسبندگی بهتر ذرات فلز به لبه خازن در پروسه اسپری و در
  
  
  نتیجه پائین آمدن تلفات خازن می شود.




• قیمت این فیلم ها به خاطر مصرف کم مواد، اقتصادی است.

رگولاتورهای ضریب قدرت مدل

PRA

رگولاتورهای ضریب قدرت PRA، کنترل و تنظیم ضریب قدرت را به صورت تمام دیجیتال

انجام می دهد، این کار باعث قرائت دقیق و قابل اطمینان ضریب قدرت بون تاثیر
خطاهای
ناشی از وجود قطعات نیمه هادی (هارمونیک) می شود. الگوریتم کنترل
اختصاصی، به
دستگاه اجازه می دهد که حتی در سیستم هایی که از هارمونیک بالا
تشکیل شده اند، به
درستی کارکنند.

به خاطر توانایی محاسبه وان راکتیو، با قطع و وصل پله های مختلف ضریب قدرت به

خوبی تنظیم می شود.همچنین در صورت مساوی بودن پله ها، از تعداد قطع و وصل خازن
ها
کاسته و از آنها به شکل همگن استفاده می کند رگولاتور در صورت بروز هر نوع
خطا یا
غیر عادی بودن وضعیت، با پیغام هشدار مناسب، اپراتور را آگاه می
سازد.

نصب ساده

نصب این رگولاتور بسیار ساده بوده به نحوی که نمونه ولتاژ  را از نوار
تغذیه
برداشته و فقط نیاز است که ترانس جریان (CT) روی فاز سوم (که به عنوان
تغذیه
استفاده نشده) نصب شود.

تنظیمات
ساده

رگولاتور PRA برای اصلاح دقیق ضریب قدرت، نیاز به اطلاعاتی در مورد بانک خازن و

شبکه دارد. اطلاعات در 5 مرحله و با کدهای P01 تاP05 به رگولاتور وارد می شوند.
این
اطلاعات عبارتند از :

-         جریان اولیه CT (ترانس
جریان)

-         توان مبنا برای پله

-         ولتاژ نامی خازنها

-         زمان تخلیه هر خازن

-         ضریب هر خازن به نسبت توان
مبنا (بند2)

توالی پله

ها:

از مزایای اصلی این رگولاتور علاوه بر دقت بسیار بالا در اندازه گیری و نمایش

ولتاژ، جریان و ضریب قدرت، می توان به تنوع توالی و ترتیب پله ها اشاره
کرد.

در این رگولاتورها نیازی نیست که پله هاهمگی مضربی صحیح از پله  اول بوده و
به
ترتیب از کوچک به بزرگ به دستگاه نصب شوند.  تنها کافی است که توانی را
به عنوان
مبنا در نظر گرفته و تمام پله ها مضربی صحیح (بین  1تا 16) از
این توان باشند.

خازنهای اصلاح ضریب قدرتی سیلندری

مدل PAC

موارد
کاربرد

• نصب در شبکه های توزیع فشار ضعیف

• بانک های خازنی اتوماتیک و ثابت

• نصب دائم روی موتورها، ترانسفورماتورها، مدارات روشنایی و... برای جبران سازی
  
  انفرادی یا گروهی

• نصب در شبکه های دارای تجهیزات مولد هارمونیکی
  
  مانند UPS ها، کنورتورها و کنترل دوره های سه فاز با رعایت نکات
  فنی

موارد کاربرد

این خازنها برای اصلاح ضریب قدرت و جبران توان راکتیو در سیستم های فشار ضعیف
زیر بکار برده می شوند.

• نصب در بانکهای خازنی اتوماتیک


• نصب کنار مصرف کننده های ثابت از قبیل الکتروموتورها، ترانسفورماتورها، پمپ
  های چاههای کشاورزی مراکز صنعتی و غیره به منظور اصلاح ضریب توان به روش انفرادی یا
  گروهی

کنتاکتورهای خازنی

چرا
باید از کنتاکتورهای خازنی استفاده کرد؟

یک خازن دقیقا در لحظه کلیدزنی(سوئیچینگ) کاملا رفتاری همانند اتصال کوتاه از
خود نشان می دهد. این امر باعث ایجاد جریان هجومی شدید در لحظه سوئیچینگ خازن در
شبکه می گردد. جریان هجومی ارتباط مستقیمی با ولتاژ درلحظه کلید زنی، امپدانس
کابلها و ترانسفورماتورهای تغذیه دارد.

در حالت استفاده از یک خازن منفرد، جریان شارژ در زمان کلیدزنی به 30 برابر
جریان نامی خازن می رسد. در صورت استفاده از بانکهای چند پله ای، جریان هجومی به
بیش از 180 برابر جریان نامی خواهد رسید. این جریان زیاد که از منبع تغذیه و
خازنهایی که قبلا شارژ شده، کشیده می شود از کنتاکتور عبور خواهد کرد. جریان هجومی
با دامنه بالا، ناخواسته بوده و باعث جوش خوردن کنتاکتور معمولی خواهد شد.

توصیه
می شود:

• بانصب مقاومت تخلیه سریع دمپینگ، موج لحظه ای را محدودنمود.


• کنتاکتور خازنی مناسب  با خازن به کار بردشود .

اصول کار:

کنتاکتورهای خازنیPK برای سوئیچ کردن خازن طراحی شده اند. این کنتاکتورها به یک
بلوک از سه کنتاکت کمکی مجهز هستند که زودتر از کنتاکت اصلی بسته می شوند. این
کنتاکتها با 6 عدد مقاومت (هرفاز2 عدد) سری هستند که پیک جریان را محدود کنند. از
آنجا که این کنتاکتهای کمکی قبل از کنتاکت اصلی بسته می شوند، جریان شارژ اولیه
خازن از درون مقاومتها می گذردو جریان پیک به مقدار جریان نامی کنتاکتور محدود می
شود. بعد از بسته شدن کنتاکتهای اصلی و اتصال کوتاه شدن مقاومتها، کنتاکت کمکی
مجددا باز می شوند.

تنوع تولید:

کنتاکتورها بصورت سه فاز، باولتاژ 415 از محدوده 10 کیلووار تا 60 کیلووار در 8
اندازه و بر اساس استانداردهای IS13947-4-1 و IEC-947  تولید شده اند.

مزایا

• متناسب با استاندارد IS13947-4-1 برای رده کاری AC6B


• کاهش هزینه تعویض کنتاکتورهای معمولی


• طول عمرزیاد


• کاهش تلفات در حالت وصل


• عدم وجود ولتاژ های خطرناک

• نیاز به تعمیر و نگهداری کمتر و درنتیجه کاهش توقف کاربانک خازن

یادداشت:

(1)   در صورت نیاز به کنتاکت کمکی اضافی- نصب در کنار کنتاکتور- از نوع TA8DN11
یا TA8DN20 قابل نصب است.

(2)   کنتاکتورهای PK1D25K تا PK1D12K برای نصب روی ریل 35 میلیمتر مناسب هستند.
کنتاکتورهای PK1D33K تا PK1D60K برای نصب روی ریل 75 میلیمتری مناسب هستند.

(3)   دمای  متوسط دوره 24 ساعته متناسب با استانداردهای IEC70 و IEC831
است.

راکتورهای فیلتر هارمونیک

راکتورهای حذف هارمونیک

امروزه با افزایش سیستم های اتوماسیون در کلیه رشته های تولیدی و خدماتی، استفاده از عناصر نیمه هادی در مدارات کنترل به جای رله هافگ افزایش چشمگیری یافته است. عمده ترین مشخصه این قطعات، تغییر شکل موج سینوسی برق شهر و تبدیل آن به موجهایی است که شکل سینوسی نداشته ولی دارای تناوب هستند.

محاسبات ریاضی ثابت کرده که هر موج متناوب از مجموعه ای از امواج سینوسی با فرکانس صلی موج و مضارب آن تشکیل شده است. موج با فرکانس اصلی را موج اصلی و سایر امواج را با توجه به فرکانس آنها، هارمونیک می نامند.مثلا هارمونیک سوم، پنجم و ... عبارت دیگر در یک شبکه با فرکانس 50 هرتز، هارمونیک سوم دارای فرکانس 150 و هارمونیک پنجم فرکانس 250 هرتز خواهد داشت.

از آنجا که امپدانس خازن نسبت عکس با فرکانس موج دارد. در هارمونیک ها، امپدانس کمتری داشته و جریان بالاتری از آن می گذرد که باعث خرابی زود هنگام خازن می شود. در شرایطی که فرکانس رزونانس شاخه را به میزان طراحی شده کاهش می دهد و این ترکیب عملا معادل یک فیلتر عمل نموده که در فرکانس های پائین خاصیت خازنی و در فرکانس های بالا خاصیت سلفی دارد.

چنین خاصیتی از خرابی زود هنگام خازن جلوگیری می کند.

• مزایای استفاده از راکتورهای حذف هارمونیک
• کاهش اضافه جریان در زمان قطع و وصل بانک خازن
• کاهش اضافه بار خازن در اثر هارمونیک ها
• عمر بیشتر خازن
• کاهش حرارت ایجاد شده در کابلها
• کاهش حرارت ایجاد شده د رترانسفورماتور
• حذف عمل کردن بی مورد مدارهای حفاظتی
• حذف اعوجاج شکل موج ولتاژ

نحوه انتخاب راکتور مناسب

انتخاب راکتور حذف هارمونیک و مقدار خازن برای کاربرد صحیح سیستم بسیار مهم است. برای نیل به بهترین نتیجه، رعایت موارد زیر ضروری است.

• فرکانس رزونانس سری باید بر مبنای آنالیز هارمونیک سیستم انتخاب شود.
• به خاطر خاصیت سلفی راکتور، ولتاژ دوسر خازن از ولتاژ برق شبکه بیشتر است. انتخاب ولتاژ خازن بر مبنای فرکانس رزونانس صورت می گیرد.
• به دلیل بالاتر بودن ولتاژ شبکه و خاصیت سلفی راکتور، توان ایجاد شده در شاخه سری با توان خازن متفاوت است. به همین دلیل برای رسیدن به توان دلخواه باید از ظرفیت های اصلاح شده استفاده کرد.
• ولتاژ دوسر خازن برابر خواهد بود با

• بعد از انتخاب فرکانس رزونانس، از روی جدول، ظرفیت خازن متناظر استخراج می شود.

مشخصات فنی:

نکات مهم در استفاده از راکتورهای حذف هارمونیک

نکات مهم در مورد استفاده از راکتورهای حذف هارمونیک:

• خازن و راکتور حتما باید با هم هماهنگ باشند. یعنی ظرفیت خازن دقیقا معادل مقدار ذکر شده در جداول باشد.
• راکتورها حرارت زیادی تولید می کنند. به همین منظور سعی شود تا در ارتفاع بالاتر از خازنها قرار گرفته و تهویه مناسب برای آن ها در نظر گرفته شود.
• بین راکتورها و بدنه تابلو و همچنین بین دو راکتور، حداقل فاصله ای بین 5 تا 7 سانتی متر در نظر گرفته شود.
• نقشه های ابعادی:

انتخاب کلید برای قطع و وصل بانکهای خازنی (قسمت دوم):

به منظور تکمیل بحث ارایه شده در مطلب تحت عنوان " انتخاب کلید مناسب جهت کلید زنی بانکهای خازنی" خاطر نشان میسازم که :

وصل خازنها توسط کلید بطور معمول توام با جریانهایی است که حاوی مولفه های هارمونیکی گذرا با محتوای فرکانسی از 1 KHz تا 15 KHz میباشد. دوره حضور این مولفه ها حدود 1 تا 3 میلی ثانیه است و دامنه این مولفه ها دارای مقدار پیکی از 25 تا 200 برابر جریان نامی بانک خازنی( یا I_rc ) میباشد. بنابراین در انتخاب کلیدهای مورد نیاز برای چنین کاربردهایی توجه به این نکات بسیار مهم است که در کلید انتخاب شده حتما میبایست موارد زیر رعایت شده باشند:

1. کلید دارای تحمل و قدرت وصل (Making Capacity) چنین جریانهایی باشد
2. واحد حفاظت آنی در برابر چنین جریانهایی تریپ ناخواسته نداشته باشد.

مراحل برق کشی ساختمان ها

معمولا ترتیب انجام کارهای برق ساختمان به صورت زیر است :
مرحله اول :
1 - کشیدن نقشه ساختمانی شامل سیستمهای روشنائی – سیستم های صوتی -  سوکتهای برق – تلفن – آنتن – آیفون – فن کوئیل ها – اطفاء حریق – برق اضطراری و موتور خانه.
2- اجرای نقشه روی کار.
3- تراز کردن کل قوطی کلیدها و کشیدن خطِ  تراز با چک لاین.
4- شیار زدن مسیر لوله ها با شابلون ودستگاه شیارزن .
5- کندن قوطی کلیدها با دستگاه .
6- سوراخ کردن روشنائی سقفی توسط دستگاه ( در مورد سقف کاذب، روی سقف ساپورت خورده و روی آن لوله فیکس میشود).
7- نصب قوطی کلید روی دیوار توسط شابلون و تراز کردن دقیق آنها.
8- جوشکاری و ساپورت زدن برای فیکس کردن لوله پولیکاهای که برای ورودی و خروجی لوله های که داخل جعبه فیوز آورده می شود.
۹- جوشکاری و ساپورت زدن برای فیکس کردن لوله پولیکاهای که برای ورودی و خروجی لوله های که داخل جعبه آنتن و تلفن آورده می شود.
10- اجرای لوله پولیکا گذاری توسط گرما و خم کاری توسط مشعل و فنر  و آب بندی آن توسط چسب پولیکا.
11- جوشکاری و ساخت ساپورت برای سینی برق بر روی داکت مشخص شده از روی نقشه ( این سینی برق ها برای ورود کابل های برق تلفن آنتن ماهواره و ....... نیازهای ساختمان به طور مجزا داخل داکت های ساختمان فیکس و وارد باکس های مورد نیاز خود می شود).

12- پوشش کامل روی لوله پولیکا های که در کف ساختمان کار شده است.
13- نصب جعبه فیوز و تراز کردن آن در جاهای مشخص توسط نقشه.
14- نصب جعبه آنتن و ماهواره و تلفن و تراز کردن آن در جاهای مشخص توسط نقشه.
15- تامین ارتینگ ساختمان( نصب پلیت و سیم مسی وزغال ونمک برای راه اندازی چاه ارت و ازآنجا به سینی برق و به مصرف کننده ها)
16- لوله فولادی گذاری در شرایطی که نقشه تعیین کرده است(در پارکینگ های اداره جات داخل روشنائی آسانسور وروشنائی موتور خانه).
مرحله دوم:
 (بعد از کف سازی و کاشی کاری و سفید کاری دیوار)
1-تمیز کردن قوطی کلیدها وبریدن لوله های اضافی روی کار.
2- سیم گذاری داخل لوله پولیکا (رنگ سیم ها و قطر سیم ها و جنس سیم ها از روی استاندارد انتخاب میشود)
3- انداختن کابل شیلد دار برای بلندگوها وازآنجا به ولوم های همان اتاق و از آنجا به فیشهای پشت آمپلی فایرها.
4-کابل کشی برق از داخل جعبه فیوز و رد کردن داخل سینی برق و بست زدن و از آنجا به زیر کنتور(درصورت داشتن دیزل ژنراتوراین کابل ها داخل موتور خانه و وارد  تابلو های مخصوص خودش میشود).
5- کابل کشی تلفن –آنتن ماهواره وآیفون ازتابلوهای مخصوص خودش و رد کردن داخل سینی مخصوص خودش و بست زدن کابل ها و از آنجا به باکس های مخصوص خودشان.
6- اتصالات سر سیم ها در داخل قوطی کلید- جعبه فیوزها – روشنائیها – توکارها – و جعبه آنتن – ماهواره- تلفن - اطفاء حریق- UPS(نصب دستگاه های تغذیه  UPS به شرکتهای مسئول مرتبط میشود)
7- قلع اندود کردن کل اتصالات و سر سیم ها توسط حوضچه قلع
8- عایق کاری اتصالات توسط وارنیش حرارتی (جایگزین لنت برق).
9- اجرای کابل کشی مربوط به بیرون ساختمان نصب نور افکن ها در نما.
مرحله سوم ( بعد از نقاشی و کف تمام شده):
1- بستن کلید و پریز و تراز کردن آنها
2- بستن ترمینال روی سر سیم ها.
3- نصب دتکتور های دود و شستی آنها روی جاهای تعیین شده
4- نصب فیوزها داخل جعبه فیوز و وایرشو زدن سرسیم ها و فیوز بندی آنها
5- نصب آیفون تصویری بستن سوکتها و شستی های مربوط به آن.
6- نصب آنتن مرکزی و سوئچینگهای مربوط به آن
7- نصب سوئچینگهای ماهواره ( نصب و راه اندازی ماهواره برعهده شرکت های مربوط میباشد)
8- نصب چشم لایتینگ در راه پله و پارکینگ ها
9- نصب چشم لایتینگ در سرویسها برای هود مرکزی ( این چشم ها پس از عمل کردن به کنتاکتور و سپس کنتاکتور به سانتیفوژ فرمان داده و باعث تهویه سرویسها می شود)
10- نصب نور مخفی های داخل سقف کاذب و کفی های روی سرامیک.

نصب تجهیزات برقی:
- نصب تابلوی برق موتورخانه (تجهیزات داخل تابلوبرق بر اساس نیازهای موتور خانه انتخاب و توسط تابلو ساز ساخته میشود)
- نصب پایه سینی برق روی دیوار وفیکس کردن سینی برق روی آن.
- نصب لوله زیرسینی برق وازآنجا روی الکتروموتورها و ترموستات ها و مصرف کننده های دیگر.
- کابل کشی از تابلوبرق روی سینی برق و داخل لوله ازآنجا سرالکترو موتورها و ترموستات ها و مصرف کننده ها.
- وایرشوزدن و شماره زدن سر سیم ها و بستن آن روی تخته کِلِم الکتروموتورها وترموستات ها و مصرف کننده ها واز آنجا به ترمینال زیر تابلو برق.

برخي ازتعاريف كاربردي بر طبق استانداردIEC

 

تجهيزات الكتريكي ( Electrical Equipment ) : وسايل ، تجهيزات ، لوازم ، دستگاهها و مصالحي اند كه براي توليد ، انتقال ، توزيع ، يا مصرف انرژي الكتريكي به كار مي روند مانند : مولدها ، لوازم و اسبابها و دستگاههاي برقي ، وسايل اندازه گيري ، وسال حفاظتي ، تجهيزات و مصالح سيستم هاي سيم كشي و لوازم مصرف كننده انرژي الكتريكي
تأسيسات الكتريكي ( Electrical Installation ) : مجموعه اي است از تجهيزات الكتريكي به هم پيوسته براي انجام هدف و يا اهداف معين كه داراي مشخصه هاي هماهنگ و مرتبط باشند.
مدار ( Circuit ) : مجموعه اي از تجهيزات الكتريكي در يك تأسيسات است كه از منبع واحدي تغذيه نموده و به كمك وسايل حفاظتي واحدي در برابر اضافه جريان ها حفاظت شده باشند.
قسمت برقدار ( Live Part ) : هر سيم يا هادي ديگري كه با نيت برقدار شدن آن در بهره برداري عادي مورد استفاده قرار مي گيرد و شامل هادي خنثي نيز مي باشد ولي به طور قراردادي هادي مشترك حفاظتي / خنثي ( PEN ) را شامل نمي شود.
بدنه هادي ( Exposed Conductive Part ) : بدنه هاي هادي ( فلزي ) و اجزاي ديگر تجهيزات الكتريكي كه هادي مي باشند و مي توان آنها را لمس نمود و به طور عادي برقدار نيستند اما در حالت وجود اتصالي ممكن است برقدار شوند.
قسمت هاي هادي بيگانه ( Extraneous Conductive Part ) : بدنه هادي اي است كه جزء تأسيسات الكتريكي نمي باشد ولي قادر است پتانسيلي را كه معمولاً پتانسيل زمين است در معرض تماس قرار دهد ( در اثر بروز اتصالي برقدار گردد ). قسمت هاي هادي بيگانه شامل : اسكلت فلزي و قسمت هاي فلزي ساختمانها ، لوله هاي فلزي گاز ، آب و حرارت مركزي و ...
هادي حفاظتي ( Protective Conductor ) : هادي است كه براي حفاظت در برابر برق گرفتگي لازم مي باشد و هر يك از اجزاي زير را از نظر الكتريكي به هم وصل مي كند : بدنه هاي هادي ، قسمت هاي هادي بيگانه ، ترمينال اصلي اتصال زمين ، الكترود زمين ، نفطه زمين شده منبع تغذيه ، نقطه خنثي مصنوعي.
هادي خنثي ( Neutral Conductor ) : هادي است كه به نقطه خنثي سيستم وصل بوده و مي تواند در انتقال انرژي الكتريكي از آن استفاده شود. هادي مشترك حفاظتي / خنثي ، هادي است زمين شده كه به صورت اشتراكي هر دو وظيفه هاديهاي حفاظتي ( PE ) و خنثي ( N ) را انجام دهد.
الكترود زمين ( Earth Electrode ): يك قطعه يا قسمت هادي يا گروهي متشكل از قطعات هادي كه در تماس بسيار نزديكي با زمين بوده و با آن اتصالي الكتريكي بر قرار مي كند.
جريان مجاز ( Rating Current ) : حداكثر جرياني است كه به طور مداوم در شرايطي تعيين شده ، بدون اينكه دماي وضعيت تعادل يك هادي از ميزان معيني تجاوز نمايد مي تواند از آن عبور كند. در مورد هادي ها ( سيم ، باسداكت و كابل ) جريان اسمي همان جريان مجاز حرارتي است.
اضافه جريان ( Over Current ) : هر جرياني كه بيش از جريان اسمي باشد.
جريان اضافه بار ( Over Load Current ) : اضافه جرياني است كه در مداري برقرار مي شود كه از نظر الكتريكي آسيب نديده باشد.
جريان اتصال كوتاه ( Short Circuit Current ) : اضافه جرياني است كه در نتيجه بروز اتصالي با امپدانس بسيار كوچك بين هادي هاي برقداري كه در شرايط عادي داراي اختلاف پتانسيل مي باشند ، ايجاد مي گردد.
جريان باقي مانده ( Residual Current ) : جمع جبري مقادير آني جريان هايي ( منتجه جريان هاي آني ) است كه از همه هادي هاي برقدار يك مدار معين ، در يك نقطه از تأسيسات الكتريكي عبور مي كند.
ولتاژ تماس ( Touch Voltage ) : ولتاژي است كه به هنگام بروز خرابي در عايق بندي بين قسمت هايي كه همزمان قابل لمس مي باشند ، ظاهر شود.
تجهيزات نصب ثابت ( Fixed Equipment ) : تجهيزاتي هستند كه توسط نگهدارهايي محكم شده باشند.
تجهيزات دستي ( Hand Held Equipment ) : تچهيزات قابل حمل كه در حالت عادي در دست گرفته مي شوند و در آنها موتور ( در صورت وجود ) جزء جدا نشدني از تجهيزات را تشكيل مي دهند.
زمين ( Earth ) : جرم هادي زميني است كه پتانسيل همه نقاط آن بطور قراردادي صفر است.
الكترودهاي زمين مستقل ( Independent Earth Electrode ) : الكترودهايي هستند كه فاصله آنها از همديگر به قدري است كه در صورت عبور حداكثر ممكن جريان از يكي از آنها ، پتانسيل ساير الكترودها به نحوي قابل ملاحظه تغيير نكند.
مقاومت كل اتصال زمين ( Total Earthing Resistance ) : مقاومت بين ترمينال اصلي اتصال زمين و جرم كلي زمين است.
تماس غير مستقيم ( Indirct contact ) : تماس شخص و حيوانات اهلي ( دام ) با بدنه هاي هادي است كه در شرايط بروز اتصالي برقدار شده باشند.
برق گرفتگي ( Shock ) : پديده اي است پاتوفيزيولوژيكي كه در نتيجه عبور جريان الكتريكي از بدن انسان يا حيوان بوجود مي آيد.
جريان نشتي ( Leakage Current ) : جرياني است كه بين مداري كه از نظر الكتريكي آسيب نديده است و زمين يا بدنه هاي هادي بيگانه بوجود مي آيد.
قطعاتي كه در آن واحد در دستر سند ( Simultaneously Acsessible Parts ) : هادي ها يا اجزاي هادي هستند كه همزمان توسط يك شخص يا يك حيوان اهلي قابل لمس باشند.
ترمينال اصلي زمين ( Main Earth Bar ) : ترمينال يا شينه اي است كه براي اتصال هادي هاي حفاظتي شامل هادي هاي هم بندي براي هم ولتاژ كردن و هادي هاي اتصال زمين عملياتي ( در صورت وجود ) پيش بيني و نصب مي گردد.
همبندي براي هم ولتاژ كردن ( Equpotential ) : اتصالات الكتريكي است كه پتانسيل بدنه هاي هادي و قسمت هاي هادي بيگانه را به يك سطح مي آورد.
هادي همبندي براي هم ولتاژ كردن ( Equpotential Conductor ) : هادي حفاظتي است كه همبندي براي هم ولتاژ كردن را تضمين مي كند.

 

ایمنی در برق

كار با برق انسان را در بسياري از وضعيتها و موقعيتهاي خطر ناك قرار مي دهد.

#.آثار فيزيولوژي برق در انسان

مقدار جرياني كه ممكن است بدون هيچگونهخطري از بدن انسان عبور كند به ويژگيهاي جسمي شخص دامنه جريان نوع جريان مسير و طول مدت عبور جريان بستگي دارد.در اين حالت مقاومت بدن در اثر رطوبت كاهش مي يابد و هنگامي حداكثر است كه بدن خشك باشد.خراش زخم و سوختگي مي تواند باعث پايين آمدن مقاومت بدن شود.

به طور كلي جريان 50ميلي آمپر با بالا كشنده است.جريانهاي كمتر از اين هم در صورتي كه از مسير قلب عبور كندخطرناك هستند.

حد ولتاژ خطرناك براي اينكه جريان از 50ميلي آمپر بيشتر باشد65ولت است.

از نظر نوع جريان جريان متناوب به ويژه فركانس 50 هرتز از جريان مستقيم خطرناك تر است.

 

مقدمه ای بر اهمیت پیش گیری های لازم در مقابل صدمات ناشی از برق گرفتگی
کلیات – خطر ناشی از شوک الکتریکی، سوختگی


مقدمه
امروزه نيروي برق در تمام زندگي بشر رسوخ نموده و با پيشرفت صنعت به طور چشمگيري در تاسيسات و تجهيزات مورد استفاده قرار مي­گيرد. به دليل استفاده گسترده از نيروي برق در صنعت و کارگاه­هاي صنعتي، حوادث برق­گرفتگي نيز بخش عمده­اي از حوادث ناشي از کار را تشکيل مي­دهند. در مقاله حاضر اصول ايمني کار با تجهيزات الکتريکي، برق فشار قوي و برق فشار ضعيف به صورت اجمالي مورد توجه قرار گرفته است و جهت کاهش حوادث برق­گرفتگي و کاهش خسارت به تجهيزات الکتريکي راهکارهايي ارائه گرديده است.


ایمنی در برق
ایمنی : رعایت اصول و مقرارتی است که برای رهایی ازشرایط مخاطره آمیز که بمنظور حفظ نیروی انسانی و تاسیسات بکار گرفته میشود . 
یکی از راههای حفظ و ارتقاء ایمنی استفاده از لوازم حفاظتی است که جان انسان را در مقابل خطرات محفوظ می دارد.
ااستفاده از لوازم حفاظت فردی خود تابع مقررات  و اصولی است که آگاهی  از آنها حائز اهمیت بوده و عدم آگاهی و انتخاب نوع نامناسب این نوع تجهیزات نه تنها قادر به حفظ ایمنی استفاده کننده گان آنها نخواهد بود بلکه ممکن است افراد یادشده را  در معرض خطرات بیشتری نیز قرار دهد.
جهت انتخاب و استفاده از لوازم ایمنی به موارد زیر باید توجه داشت :

1 – نوع وسیله کار باید با نوع کار مناسبت داشته باشد .
2 – در انتخاب لوازم ایمنی کیفیت جنس و استاندارد بودن آن اهمیت بیشتری دارد.
3 – قبل از استفاده وسایل کاملا“ و بطور دقیق معاینه و آزمایش گردد .

در محیط های کارگاهی یکی از وظایف مهم سرپرستان و استادکاران این است که هر روز قبل از اعزام اکیپ به محل کار و یا در کارخانه و قبل از شروع بکار کلیه لوازم ایمنی انفرادی و گروهی اکیپ را کنترل نموده و سپس اجازه عملیات را صادر کند.از طرفی خود فرد هم وظیفه دارد که کوچکترین نقض فنی را در لوازم ایمنی خود را به سرپرست مربوطه گزارش دهد.

انواع لوازم ایمنی
1 – لوازم ایمنی انفرادی که تحویل مجری یا انجام دهنده کار میشود.
2 – لوازم ایمنی گروهی که تحویل سرپرست گروه شده و کلیه افراد اکیپ موظف به حفاظت و نگهداری آنها بطور مطلوب می باشند.

لوازم ایمنی فردی
1 – لباس کار
2 – کمربند های ایمنی سیمبانی
3 – کلاه ایمنی
4 – کفشهای ایمنی
5 – دستکش های حفاظتی
6 – رکاب های سیمبانی
7 – فازمتر فشار ضعیف
8 – عینکهای حفاظتی
9 – انبردستها
10 – فیوز کش

لوازم ایمنی گروهی
1 – تفنگ پرتاب سیم ارت
2 – دستگاه اتصال زمین موقت برای خطوط فشار ضعیف و فشار متوسط  وقوی
3 – فازمتر های فشار متوسط و قوی
4 – دستکشهای عایق برق فشار متوسط
5 – چوب  استیک یا پرش

لباس کار : لباسهای کار مناسب یکی از ملزومات کار ایمنی در هر حرفه ای محسوب می شود و بهمین سبب در مقرارت و آیین نامه های حفاظتی بیان شده است که کلیه کارکنانی که موظف به انجام کارهای عملی می باشند می بایستی از لباس کار مناسب استفاده نمایند و کارفرمایان نیز موظفند که این نوع لباسها را تهیه و در اختیار مجریان امر قرار دهند .
لباس کار باید با توجه به خطراتی که فرد را تهدید می کند انتخاب شود. این خطرات ممکن است منشاء فیزیکی ، مکانیکی ، شیمیایی و الکتریکی داشته باشد.

شرایط انتخاب لباس کار : 
1 – لباس باید مناسب نوع کار و همچنین وضعیت آب هوای منطقه باشد.
2 –  لباس کار باید مناسب اندام و اندازه باشد .
3 – جیبهای لباس کار باید کوچک . حتی الامکان تعداد آنها کم باشد.
4 – در لباس برقکاران از دکمه و زیپهای فلزی نباید استفاده شود .
5 - لباس برقکاران حتی الامکان از پارچه های ضخیم و سبک و نخی تهیه و در دوخت آنها نهایت سادگی رعایت گردد .
6 – مچ و آستین بلوز باید دارای دکمه بوده و یا از کش آستین استفاده گردد.

دلیل استفاده از لباسها نخی :
اولا“ هنگام ایجاد قوس الکتریکی سرعت سوختن پارچه های الیاف مصنوعی یا مخلوطی از آنها خیلی کمتر بوده و حرارت تولیدی آنها پائین می باشد و ثانیا“ پارچه های نخی هنگام سوختن به بدن نمی چسبند .

کمربندهای ایمنی سیمبانی : جهت پیشگیری از سقوط کارگران از تیر برق و دکلهای برق از کمربند ایمنی و کمربند های نجات استفاده میشود. 

شرایط انتخاب کمربند و طناب نجات : 
1 - کمربندهای ایمنی باید از جنس چرم محکم یا برزنت و سایر مواد مخصوص مناسب شده باشد
 2 – دارای پهنای 12cm و ضخامت 6mm  و استقامت آن در مقابل نیروی کششس برای پاره شدن نباید از 1150Kg  کمتر باشد .
3 – طنابهای کمربند باید از کنف بسیار مرغوب و یا از جنس الیاف ابریشم مصنوعی یا مشابهساخته شده و استقامت آن در مقابل نیروی کشش برای پاره شدن نباید از 1150Kg  کمتر باشد.
4 – پرچه ها و سگک های روی کمربندهای ایمنی . طنابهای نجات باید دارای مقاومت بالا باشد .

کلاه های ایمنی : 
مهمترین بخش کلاههای ایمنی :  
نوار نگهدارنده 
نوار عرق گیر 
ضربه گیر 
نوار تنظیم سر 
بند چانه

نوارهای نگهدارنده که در فاصله بین قشر خارجی به پوسته کلاه و سر کاربر قرار دارد وظیفه جذب ضربات وارده به سر را داشته و همانند یک بالشتک ، رسیدن بخش عمده ضربه وارده به سر جلوگیری می کند .
کلاه ایمنی از مهمترین لوازم ایمنی انفرادی است که عدم استفاده از آن می تواند خطرات جانی جبران ناپذیری را به وجود آورد . استفاده از آن در حین کار علاوه بر اینکه از وارد شدن ضربه  های مکانیکی به ناحیه سر جلوگیری کند بلکه قادر است سر را در مقابل برخورد با ولتاژ های  متفاوت حفاظت نماید .
با توجه به ماهیت کارها نوع کلاههای ایمنی مورد استفاده نیز متفاوت است . به عنوان مثال کلاه ایمنی کارهای ساختمانی از نوع فلز سبک که قادر به جذب انرژی مکانیکی وارده باشد و در کارهای  الکتریکی از جنسی که در مقابل برق عایق باشد ساخته میشود .
نکته ای که ذکر آن در اینجا ضروری است این است که کلاههای ایمنی جزء وسایل حفاظت فردی محسوب  شده و بنابر این لازم است در استفاده از کلاههای ایمنی مشترک محتاط بود زیرا علاوه بر اینکه کلاههای ایمنی افراد با توجه به ماهیت کارشان متفاوت با هم است ، این امر ممکن است باعث انتقال بیماریهای پوستی  نیز گردد .

 استاندارد های کلاه ایمنی :
1 –  سایز کوچک  55 cm 
2 – سایز متوسط 55 cm  تا  58 cm 
3 – سایز بزرگ  59 cm  به بالا

کفش های ایمنی : 
از نظر فراوانی حادثه پذیری ناحیه پا بعد از دستها در رده دوم قرار دارد لذا کفشهای ایمنی با توجه به نوع و مشخصات خاص خود می توانند پای افراد را در برابر سقوط اجسام سنگین بر روی پا ، فرو رفتن اجسام نوک تیز و برنده به کف پا و همچنین ریزش مواد مذاب و سایر خطرات مشابه محافظت کنند .

یکی از مهمترین انواع کفشهای ایمنی نوع مورد استفاده توسط کارکنان صنعت برق کفشهای عایق میباشد . این کفشها از زیره عایق برخوردار بوده و از تکمیل شدن مدار توسط پای فرد در هنگام برق گرفتگی جلوگیری کرده و در نتیجه مانع برق گرفتگی میشود

خيلي متشكرم  دوست عزيز 

ادامه ....

دستکش های حفاظتی

براساس آمارهای ارائه شده توسط وزارت کار و امور اجتماعی مهمترین بخش بدن از نظر جراحت پذیری در محیطهای کار ناحیه دست و بازو میباشد.
دستکش های کار وسایلی هستند که در هنگام کار دست انسان را در مقابل خطرات متنوع حفاظت می نماید .

موارد ی که درمورد دستکش های حفاظتی حائز اهمیت است :
- دستکش های ایمنی باید طوری انتخاب شوند که ناحیه دست را از خطرات احتمالی ناشی از کار محافظت کرده و در عین حال هیچ گونه ناراحتی و محدودیت برای دست ایجاد نکند .
اشخاصی که با برق سر کار دارند باید از انواع  دستکش های عایق که درجه عایق الکتریسیته بودن  آنها مناسب با ولتاژ مورد نظر باشد استفاده نمایند .
- برای بالا رفتن از تیر سیمانی و چوبی میبایستی از دستکش های کف چرمی با پشت برزنتی استفاده نمود.
- برای تیرهای فولادی و دکل های فلزی انواع آجدار پیشنهاد می شود که از لیز خوردن دست جلوگیری به عمل آورد .
- هنگام استفاده از دستکش های حفاظتی عایق برق برای کار بر روی خطوط برق دار مانند نصب انشعابات مشترکین  برق ( کنتور ) و یا تعویض  لامپ و سر پیچ معابر قبل از استفادهدستکش از طریق باد کردن آن از سوراخ نبودن دستکش اطمینان حاصل نمایید .
با توجه به میزان استفاده از دستکش های عایق هر چند وقت یکبار تست الکتریکی ضروری است .
- در تماس آب یا بعد از شستشوی دستکش های عایق حتما آنرا خشک نموده و با پودر های ضد رطوبت آغشته نمایید تا از فاسد شدن آن جلوگیری شود .
- در حین کار در نزدیکی سیم های برق دار و محوطه های خطر لب هیچ عنوان نباید دستکش های عایق را از دست خارج نمود .
دستکش های عایق را بعد از اتمام کار تمیز نموده و در کیف مخصوص دور از نور نگهداری نمایید.

رکاب های سیم بانی

در شبکه های برق کارکنان اجرایی برای صعود و نزول از تیرها از رکاب ها به عنوان ابزار انفرادی استفاده مینمایند . 

رکاب های تیر سیمانی :
این قبیل رکاب ها به دلیل سنگین بودن مشکلات حمل نقل و جابجایی از طرف کاربران مورد استقبال چندانی قرار نمیگیرد  چون پله  های در فواصل معین اینگونه تیرها نیز به کاهش کاربر این رکاب ها افزوده است .
ساختمان رکاب های تیر سیمانی به طریقی است که در قسمت تیغه ای که به تیر مماس  میشود زبانه ای به صورت کشایی وجود دارد که هر چقدر تیر باریکتر میشود فنر زبانه را کم و زیاد مینماید که وجود همین متعلقات باعث سنگینی آن گردیده است .

رکاب های تیر چوبی داسی :
رکاب های تیر چوبی داسی  که به آن رکاب فرانسوی گفته میشود برای صعود و نزول در تیرهای چوبی اشباع شده استفاده میشود بیشترین مصرف در صنعت را دارد.
مواردی که باید در استفاده از رکاب های تیر چوبی داسی رعایت نمود :
خارهای رکاب سالم باشد
 سالم بودن و ترک موی نداشتن خارهای انتهای رکاب
 تغییر شکل نداند بخش قوسی آن

رکاب های نیزه ای:
این رکاب ها دارای نوک تیزی است که به تسمه ای فولادی متصل و تسمه فوق بوسیله بندهای چرمی به ساق پا متصل میشود.
قطر نوک نیزه آن هیچگاه نباید از حد استاندارد کمتر شود در غیر اینصورت از ضریب اطمینان آن کاسته خواهد شد.
 به هنگام بالا رفتن با استفاده از این رکاب های بایستی دقت  شود که نیزه آن کاملا در تیر فرو رفته باشد. 

فاز متر فشار ضعیف :
فاز متر فشار ضعیف وسیله ای است انفرادی  که در صنعت برق برای مشخص نمودن برقدار بودن وسایل برقی و سیمهای حامل جریان است .
اجزای داخلی فازمتر :
1 – لامپ کوچک تخلیه
2 – مقاومت سری شده با لامپ
3 – فنر متصل کننده
4 – قسمت پیچ گوشتی  روکش دار

با اتصال فاز متر به قسمت برق دار لامپ درون آن روشن میشود که دلیل این امر این است که جریان برق از طریق نوک فاز متر به مقاومت میرسد،  مقاومت موجود ، جریان برق را تا حدی میرساند که وقتی از بدن انسان عبور کرده و با رسیدن به زمین باعث بسته شدن مدار میشود . هر چه مقاومت بدن فرد کمتر باشد نور لامپ بیشتر خواهد شد .

یکی از اعمال نا ایمنی که بطور معمول در میان کاربران برق دیده میشود این است که از فاز متر به عنوان پیچ گوشتی استفاده میشود و این علاوه بر اینکه به فاز متر آسیب میرساند که باعث برق گرفتگی برای فرد خواهد شد. 

عینک های حفاظتی :
بدون شک حساس ترین عضو بدن انسان چشم اوست بنابراین حفاظت از این عضو حیاتی از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است . عینک های ایمنی با توجه به خطرات موجود در محیط کار در انواع و اشکال مختلف ساخته میشود

انبر دست :
انبر دست یکی از وسایل پر کاربرد و ضروری برای برق کاران میباشد که رعایت نکات زیر  در استفاده از آن ضروری است :
- برق کار باید دقت نماید عایق انبر دست استاندارد و از نوع مرغوب باشد .
تحت هیچ شرایطی از انبر دست به جای آچار یا چکش استفاده نشود .
 پرتاب نمودن انبر دست از ارتفاع عمل نا ایمن و حادثه ساز محسوب میشود زیرا علاوه بر امکان صدمه رسانی به همکاران احتمال آسیب دیدن خود وسیله و آسیب عایق دسته های آن و افزایش احتمال برق گرفتگی در هنگام کار وجود دارد . از طرف دیگر در اثر ضربات وارده حالت باز و بسته شدن آن تغییر نموده و این امر باعث خراب شدن انبر دست میشود .

فیوز کش : 
فیوز کش وسیله ای است که برای تعویض فیوزهای کتابی یا کارتی که در داخل تابلو های توزیع وجود دارند استفاده میشوند .
تعویض این نوع فیوزها بوسیله انبر دست یا هر گونه وسیله دیگر بسیار خطرناک بوده و همین عمل نا ایمن بکرات در واحدهای عملیاتی و اتفاقات منجر به حوادثی نظیر سوختن سر و دست و صورت کارکنان میشود.

در مورد استفاده از انبر دست به جای فیوز کش  بدلیل اینکه فرد معمولا زمانیکه یک سو ی فیوز را در کشو پایه فیوز قرار میدهد چشک را بسته و صورت را برمیگرداند ، همین عامل باعثمیشود مسیر فیوز عوض شده و به فاز جانبی اصابت نماید در نتیجه دو فاز بهم متصل شده و همزمان با این عمل شعله حاصل قوس الکتریکی دست و صورت فرد را خواهد سوزانید .

تفنگ پرتاب سیم ارت 

تفنگ پرتاب سیم ارت وسیله ای که برای آزمایش خطوط 6kv ،  11kv و 20kv  بکار میرود.
هر گاه بخواهند در شبکه متوسط را بمنظور اطمینان از بی برق بودن آن آزمایش نمایند از این وسیله استفاده میشود .
این دستگاه تشکیل شده از یک بخش پرتاب گر که داخل آن یک فنر قوی وجود دارد که با فشار دادن ماشه فنر آزاد میشود . خرج یا فشنگ وسیله که عبارت است از یک میله سبک بطول 60cm   که یک رشته سیم نازک بطول حدود 20m  به آن متصل میگردد . با فشار دادن ماشه ، میله رها شده و سیم را که یک انتهای آن قبلا به زمین متصل شده با خود بطرف شبکه پرتاب میکند . در نتیجه این اقدام هر سه فاز شبکه به زمین متصل میشود و اگر شبکه برقدار باشد سیم فوق فورا پاره و ذوب و با صدای شدید اتصالی را نشان میدهد و اگر اتفاق یاد شده رخ ندهد معلوم میشود که خط بدون برق میباشد.


مواردی که بایستی در رابطه با تفنگ پرتاب سیم ارت رعایت کرد :
 حفاظت و نکهداری از آن به عهده سر اکیپ یا استاد کار میباشد .
 هیچگاه نباید ماشه تفنگ فوق را در حالت خالی چکانید .
 هر یک یا دو ماه یکبار چند قطر روغن به منظور نرم نگه داشتن فنر در تفنگ ریخته شود تا حالت خشک و شکنندگی پیدا ننماید .
 هنگام پرتاب سیم میبایستی مواظب بود تا سیم پای کسی پیچیده نشود.
 قبل از پرتاب یک سر سیم به زمین ارت موثر گردد و با ریختن مقداری آب در اطراف میله مقاومت زمین را کم کرد.
 هیچگاه نباید سر تفنگ را که مجهز به میله پرتاب میباشد به سمت شخص یا اشخاص دیگر گرفت .
 پیچ انتهای تفنگ بیشتر از 4 انگشت بسته یا باز نشود .
 پس از انجام کار سیم پرتاب بطور منظم و بدون گره خوردگی بدور قرقره خود پیچیده و تمیز شود.
 میله ارت و میله پرتاب همراه با چکش را بعد از هر بار استفاده تمیز شده و در جعبه مخصوص و یا کسیه های برزنتی کارخانه سازنده تحویل داده شود .

دستگاه اتصال زمین موقت برای خطوط فشار ضعیف ، متوسط و قوی

دستگاه ارت موقت وسیله ای است حفاظتی که با اصطلاح برای قفل کردن یا بستن خطوط بکار میرود .
هدف از این کار این است که در مواقع برق دار شدن ناگهانی شبکه که ممکن است در اثر عوامل مختلف پیش آید افراد یکه روی شبکه کار میکنند از خطر برق گرفتگی مصون باشند.

عواملی که ممکن است خط در حال تعمیر را بطور ناگهانی برق دار نماید :
 رعد و برق که بصورت بروز چندین میلیون ولت برق را وارد شبکه در حال تعمیر مینماید.
 مانور های اشتباهی توسط گروههای عملیات و اتفاقات.
 القا برق از شبکه های رو گذر شبکه .
 پاره شدن اتفاقی سیمهای عبوری از بالای شبکه تحت تعمیر .
 روشن نمودن موتور ژنراتور توسط مشترکین ، کارخانجات یا بیمارستانها و غیره که ممکن است بطور اشتباه کلید برگشت برق شبکه را قطع ننمایند .

در صورتیکه شبکه تحت تعمیر از دو نقطه ورودی و خروجی شبکه بوسیله دستگاه اتصال زمین موقت ارت شود کلیه عوامل بالا در صورت بروز ، خنثی خواهد شد و خطر برق گرفتگی افراد مشغول به کار را تهدید نخواهد کرد . 
برای کلیه اکیپها اعم از فشار ضعیف ، متوسط و قوی کاربرد اجباری داشته و استفاده از آن امری اجتناب ناپذیر و ضروری است .

رعایت موارد زیر در استفاده دستگاه اتصال زمین موقت الزامی است :
 بایستی دقت نمود که دستگاه اتصال زمین موقت حتما بعد از آزمایش خط مورد نظر و پرتاب سیم تفنگ مورد استفاده قرار گیرد .
 قبل از بستن گیره ها به فاز ، انتهای سیم های رابط به زمین متصل گردد .
 محل نصب دستگاه در جلو دید مجری بوده و خط از دو طرف زمین شود .
 تا پایان کار دستگاه در محل کار نصب شده باقی بماند .
 مراقبت و نگهداری از دستگاه و همچنین نظارت بر جمع آوری و تمیز کاری آن بعهده سر اکیپمیباشد.

دستورالعمل استفاده از دستگاه ارت موقت :
گروههای اجرایی یا تعمیراتی  موظفند پس از آزمایش خطوط و کسب اطمینان از بی برق بودن مدار آن را بشرح زیر ارت موقت نمایند .
میله ارت را یک فاصله قبل از محل کار و در مرطوبترین نقطه ممکن از زمین مجاور پایه کوبیده شده و سپس کلمپ اتصال زمین را به آن متصل میشود .
کارگر پس از بالا رفتن از پایه و استقرار در زیر شبکه به کمک طناب دستگاه را به بالا میکشد و پس از بازرسی ازگیره ها و تعیین فاصله ، توسط پرچ عایق ، گیره قرمز رنگ را به خط وسطی و سپس فازهای دیگر متصل  مینماید .
برای جمع آوری دستگاه ابتدا گیره های کناری توسط پرچ عایق از خط جدا و سپس با کنترل نمودن وزن کابل ، گیره وسطی از خط آزاد شده و در پایان کلمپ از میله زمین جدا گردد .

خيلي خوشبخت هستم از آشنايي باشما 
من دانشجوي ترم دوم هستم 

بگذريم ادامه مطلب .......


فاز مترهای فشار متوسط و قوی
فازمترهای فشار متوسط و قوی همانند فلزمتر فشار ضعیف عمل میکنند . با استفاده از این نوع فازمترها میتوان خطوط با ولتاژ های 6kv   ، 11kv،  20kv  ،  63kv  ، 230kv  و 400 kv راآزمایش کرد .

انواع فاز مترهای فشار متوسط و قوی 
فاز مترهای مدرج : این فازمترها درجه بندی شده و از آنها با توجه به انواع مختلف برای اندازه گیری ولتاژ های مختلف استفاده میشود .
این فاز متر از سه قسمت دارند :
1 – شاخک که برای نزدیک نمودن آن به مدار تعبیه گردیده است .
2 – چراغ که در صورت برقدار بودن خط روشن  میشود .
3 – دسته تلسکوپی مدرج که از عایق آزمایش شده ساخته شده و محل قرار گرفتن دست در انتهای فازمتر میباشد 

رعایت موارد زیر در استفاده دستگاه الزامی است :
بدلیل ظرافت خاص وسیله در هنگام حمل و نقل و  استفاده از آن نهایت دقت به عمل آید تا ضربه ای به آن وارد نشود چون امکان  شکستن یا معیوب  شدن چراغ وسیله که بشیار حساس نیز میباشد . وجود خواهد داشت .
قبل از استفاده از دستگاه آزمایش بمنظور کسب اطمینان ازسالم بودن آن ضروری است .

فازمترهای دوبل
فازمترهای دوبل یکی دیگر از وسایل ایمنی گروهی میباشد که بیشتر بخاطر رینگ ( موازی ) یا همرنگ نمودن خطوط بکار میرود . 
دو فاز متر که توسط کابلی بهم مرتبط بوده که در هنگام کار هر کدام از فازمتر ها در یک دست قرار میگیرند .البته بایستی توجه داشت که کابل رابط کاملا از بدن فاصله داشته باشد.
با نزدیک شدن شاخک ها به فاز غیر همنام باشند لامپها که در وسط فازمتر تعبیه شده روشن نمیشود که مشخص می کند صرفا فاز کناری مدار اول با فاز وسطی مدار دوم همنام است و بهمین طریق میتوان هر سه فاز دو مدار را مشخص نمود .

دستکشهای عایق برق فشار متوسط
دستکشهای عایق برق فشار متوسطاز جمله لوازم ایمنی است که از اهمیت خاصیبرخوداراند . این نوع دستکشها عایق معمولا تا 24kv  تست و آزمایش شده و مشخصه یاد شده بر روی آنها قید گردیده است .

موارد استفاده دستکشهای عایق برق فشار متوسط : 
در موقع قطع و وصل کلیدهای فشار متوسط و قوی
 در هنگام قطع و وصل کات اوت فیوز  ترانسفورماتورها 
 در  هنگام بستن دستگاه اتصال زمین موقت 

چوب استیک یا پرش 
وسیله است عایق که برای قطع و وصل و کات اوت فیوز ******یونرهای بدون دسته و موارد مشابه  مورد استفاده قرار میگیرد .
جنس آن از فایبر گلاس و موارد مشابه دیگری که ازسبکی و درجه عایقی خوبی برخوردار باشند است 
هنگام استفاده از این وسیله میبایستی طول آن متناسب با ولتاژ موجود باشد.
همچنین خشک کردن کامل آن در مواقعی که هوا بارانی . مرطوب میباشد ضروری است .
بعد از هر بار استفاده برای جلوگیری از آسیب دیدگی احتمالی فیزیکی و همچنین تمیز نگهداشتن آن باید در جلد مخصوص خود قرار گیرد .
از زدگی یا بر آمدگی درسطح این وسیله باید جلوگیر کرد زیرا ممکن است به حوادث ناگواری بیانجامد چون نفوذ الکترونهای نشتی برق از آن نقطه باعث سوزندان و نشت جریان به بدن استفاده کننده میگردد .


راهنماي استفاده در نصب صفحه مسي چاه ارت (شبكه زمين سنتي)

- حفره‌اي به قطر تقريبي 50 سانتي‌متر به عمق مورد نياز حفر كنيد. سيم ارت يا تسمه مسي را حداقل در دو نقطه توسط روش cadweld به صفحه متصل كنيد. - صفحه ارت را به صورت عمودي در انتهاي حفره قرار دهيد. - مخلوط lom را در داخل چاه طوري تخليه كنيد كه ضمن فشردگي مناسب تا 20 سانتي‌متر بالاي سطح صفحه را بپوشاند. - براي پر كردن مابقي حفرهlom را به نسبت يك به سه با خاك حفره يا خاك رس مخلوط كرده و حفره را با مخلوط فوق پر كنيد. - در صورت نياز دريچه بازديد را نصب كرده و هادي بيرون آمده از چاه را با هادي سيستم زمين متصل كنيد. - براي فشردگي بيشتر خاك اطراف هادي صفحه و كيفيت مناسبتر پس از هر متر كه با مخلوط lom پر مي‌شود مقدار مناسب آب اضافه كنيد. براي پر كردن چاه ارت بامشخصات فوق در يك متر اوليه 10 كيسه و براي هر متر بعد از آن براي مخلوط كردن با خاك حفره سه كيسه lom مورد نياز است. توجه 1- اگر شبكه سطحي، حفره ميله يا چاه ارت در مسير حركت سفره‌هاي آب زيرزميني يا فاضلاب آب باران باشد بايد كف آن توسط سيمان يا مخلوط سيمان و lom بتونه كاري شود كه مخلوط حاضر توسط آب جاري شسته نشود.

توجه 2- در جايي كه مقاومت مخصوص خاك (P) كمتر از m20 اهم باشد چنانچه قصد داريد lomرا با خاك مخلوط و مصرف كنيد مناسبترين نوع تركيب از نظر تكنيكي و اقتصادي با نسبت حجمي به شرح زير پيشنهاد مي‌شود: 60 درصد خاك 30 درصد lom 10 درصد آب براي مخلوط كردن صحيح اقلام فوق بايد موارد به ترتيب زير با هم مخلوط شوند تا بهترين نتيجه از يك مخلوط يكنواخت حاصل شود. اول lom، دوم خاك، سوم آب توجه 3- لطفاً عنايت فرماييد تاثير نهايي مواد كاهنده بصورت فوري قابل حصول نيست و براي دسترسي به نتيجه قطعي بايد بين يك تا شش ماه صبر و تحمل داشته باشيد. توجه 4- بازديد و تست دوره‌اي سيستم زمين را فراموش نفرماييد نصب دريچه بازديد كار تست و بازرسي دوره‌اي را تسهيل مي‌كند. توجه 5- محل اتصال الكتريكي سيستم زمين به شبكه ارت سطحي يا چاه ارت زير زمين معمولاً به عنوان نقطه آزمايش سيستم در داخل دريچه بازديد قرار دارد محل تماس الكتريكي توسط نوار چسب عايق ضد خوردگي، خمير هادي حفاظت شود. 


خطرات استفاده غير اصولي از برق عبارتند از : 
رعايت موارد ذيل از برق گرفتگي جلوگيري مي كند :
سيم وسايل برقی بايد کاملا" سالم باشند (اگر طول سيم يا دو نقطه انتهايی که به دو شاخه يا مادگی وصل شده دچار بريدگی شده باشد استفاده از آن سيم بسيار خطرناک می باشد . 
هنگام وصل کردن سيم دستگاه برقی، اول انتهای سيم (مادگی) که به دستگاه وصل ميشود در محل خود نصب گردد و بعد از آن دو شاخه به پريز برق وصل شود. 
هنگام وصل نمودن دو شاخه به پريز، بدنه سخت دو شاخه را با دو انگشت بگيريد و از تماس کف دست با سيم خودداری کنيد. 
هنگام بيرون کشيدن دوشاخه از پريز، اول دستگاه را خاموش کنيد و سپس دو انگشت دست چپ را در دو طرف پريز قرار دهيد و با دو انگشت دست ديگر قسمت سخت دوشاخه را بگيريد و از پريز برق جدا کنيد (از کشيدن سيم جدا" خودداری کنيد) 
هنگام باز کردن درب يخچال و يا استفاده از لوازم برقی در آشپزخانه حتما" دمپايی لاستيکی بپوشيد و از تماس همزمان هر دو دست به وسيله برقی و ديوارها خودداری کنيد. 
هنگام شستشوی کف آشپزخانه کليه وسايل برقی را از برق جدا کنيد و سعی کنيد از پاشيده شدن آب به روی وسايل برقی خودداری شود و تا زمانی که کاملا" کف آشپزخانه خشک نشده از وصل مجدد وسيله برقی به برق خودداری کنيد . 
برای شستن ديوارهای آشپزخانه از پاشيدن آب خودداری کنيد فقط با دستمال خيس روی ديوار بکشيد و در نزديکی پريزها و کليدها دستمال بايد فقط مرطوب باشد. 
برای تعويض لامپ ها ابتدا كليد را روی حالت خاموش قرار دهيد و با استفاده از چهار پايه سالم و مناسب بنحوی که با استقرار روی آن دستها کاملا" آزاد باشد با يک دست قسمت عايق سر پيچ (هلدر) را نگه داريد و با دست ديگر لامپ را باز کنيد و يا لامپ را نصب کنيد. 
اگر سيم های شبکه برق که در کوچه و خيابانها روی پايه ها نصب شده اند پاره شده و روی زمين افتاده از دست زدن به آنها خودداری کنيد و موضوع را به اتفاقات برق اطلاع دهيد . 
اگر سيم های شبکه نزديک دريچه يا پشت بام باشد و امکان دسترسی به آنها وجود دارد از دست زدن به آنها خودداری کنيد و به اتفاقات برق اطلاع دهيد . 

عوامل موثر در برق گرفتگی
شدت جريان
مسير جريان برق
نوع جريان
مقاومت بدن
جريان قوي يا ولتاژ بالا 

شدت جريان 
شدت جريان در برق گرفتگي عامل اصلي و مخاطره آميز مي باشد. به عبارت ديگر، عامل مرگ مصدوم شدت جريان مي‏باشد. جريان برق با شدت دو ميلي آمپر فقط لرزش خفيفي در بدن ايجاد مي‏كند و جريانهاي بالاتر از نه ميلي آمپر سبب بروز شوك زودگذر در سطح بدن مي‏شود و در جريانهاي بالاتر از سي ميلي آمپر خطر مرگ انسان را تهديد مي‏كند. بطور كلي مقدار جرياني كه از بدن عبور مي كند، بستگي به عوامل زير دارد:
پتانسيل (ولتاژ) برقي كه شخص در معرض آن قرار گرفته است.
شرايط عايق بودن مكاني كه حادثه در آن محل اتفاق افتاده است.
مقاومتي كه پوست يا لباس شخص يا مجموعه آنها از خود نشان مي‏دهند.
محل تماس بدن با جسم هادي.
فشار و ميزان سطح تماس بدن با جسم هادي.

مسير جريان برق
 وقتي جريان برق وارد بدن مي‏شود، مسير خود را از راهي كه كمترين مقاومت را دارد، انتخاب مي‏كند و از نقطه‏اي نزديك اتصال به زمين خارج مي‏شود. اين ورود و خروج سبب از بين رفتن بافتها و ضايعات شديد مانند از بين رفتن عضو و حتي مرگ مي‏شود. بطور خلاصه جريان برق ممكن است از دست چپ به دست راست و بالعكس ، از دست راست به دست پاي راست يا چپ، از دست چپ به پاي چپ يا راست و يا از پاي راست به چپ و بالعكس و يا از ميان سيستم عصبي مركزي عبور كند، در هر حال اگر جريان برق به طريقي از بدن عبور كند كه قلب در مسير آن قرار گيرد، اين بدترين و مخاطره‏آميزترين حالت براي مصدوم مي‏باشد. 

نوع جريان
در برق گرفتگي نوع جريان نيز بسيار مهم است. جريان برق متناوب خطرناك‏تر از جريان برق مستقيم است. زيرا جريان متناوب باعث انقباض دايمي عضله شده و قطع جريان وصل شده به بدن طولاني مي‏شود و در نتيجه آسيب وارده نيز تشديد مي‏شود. البته در ولتاژهاي بالا، جريان مستقيم اثر تخريبي بيشتري دارد و چون قوسهاي الكتريكي جريان مستقيم سوزانده تر است بنابراين شدت سوختگي در جريان مستقيم به مراتب بيشتر از جريان متناوب است. از جمله منابع برق مستقيم مي‏توان از باطري‏ها ، شارژرها و خازنها نام برد. 


مقاومت بدن 
با توجه به عناصر مختلف تشكيل دهنده بافتهاي بدن، عبور جريان برق از آنها حرارتهاي مختلف و در نتيجه ضايعات متفاوتي را ببار مي‏آورد. مقاومت بافتهاي بدن به ترتيب عبارتند از: استخوان ، چربي ، تاندون ، پوست ، عضله ، عصب و عروق خوني. به عبارت ديگر استخوان بالاترين مقاومت و مايعات داخل رگها كمترين مقاومت را دارند. پوست بدن نيز مقاومتهاي مختلفي نسبت به جريان برق دارد. هر چه پوست ضخيم تر و جثه فرد بزرگتر باشد، مقاومت بدن نيز بيشتر خواهد بود و هر چه پوست مرطوبتر باشد، مقاومت آن كمتر مي‏شود. مي‏توان مقاومت بدن را بين 500 تا 1000 اهم در نظر گرفت. بنابراين اگر مثلاً از دو دست ولتاژ 220 ولت بگذرد،جرياني با شدت 440 تا 220 ميلي ‏آمپر از بدن عبور خواهد كرد كه خطرناك است.


جريان قوي يا ولتاژ بالا 
جريانهاي قوي سبب انقباضات عضلاني شديد، بيهوشي شديد، بيهوشي فوري، فلج تنفسي وسوختگي‏هاي شديد مي‏شود ، انقباضات عضلاني گاهي سبب پرتاب مصدوم و در نتيجه شكستگي استخوان مي‏گردد. همچنين ولتاژ زياد موجب ايجاد قوس الكتريكي و حرارتي معادل 2500 تا 4000 درجه سانتيگراد مي‏شود كه حاصل آن گاهي ذغال شدن يك عضو و حتي تمام بدن مي‏باشد. بنابراين در حوالي سيستم‏هاي انتقال انرژي برق با ولتاژ زياد، خطر ايجاد قوس الكتريكي و سوختگي فوق‏العاده شديد وجود دارد. در ضمن حتي در مواردي كه عبور جريان برق قطع مي‏شود، بلافاصله نبايد به مدار نزديك شد، زيرا اثر “خازني“ مدار مي‏تواند با تخليه الكتريكي خود، سبب قوس الكتريكي شده و صدماتي را ببار آورد.

تجهیزات پستهای فشار قوی

انواع پست ها از نظر عايق بندي

الف: پست هاي معمولي ( A.I.S ):پست هايي هستند كه هاديهاي فازها در معرض هوا قرار دارند و عايق بين آنها هوا مي باشد. تجهيزات برقدار و هاديها بوسيله مقره هايي كه بر روي پايه ها و استراكچرهاي فولادي قرار دارند نصب مي شوند. اين پست ها در فضاي آزاد قرار دارند در نتيجه عملكرد آنها تابع شرايط جوي مي باشد.

 

ب: پست هاي گازي يا پست هاي كپسولي )  G.I.S):در اين پست ها بجاي استفاده از عايق هاي چيني و شيشه اي P.V.C از گاز هگزا فلوئور سولفور (( SF6  به عنوان عايق استفاده مي شود. اين گاز نقاط برقدار را نسبت به يكديگر و نسبت به زمين ايزوله مي كند. در اين نوع پست ها كليه تجهيزات درون محفظه قرار دارند و طوري طراحي شده اند كه گاز به بيرون نشت نكند. از محاسن اين پست ها اشغال فضاي كم مي باشد و چون در فضاي بسته قرار دارند تابع شرايط جوي نمي باشند و از معايب آنها به دليل تكنولوژي بالايي كه دارند، تعمير و نگهداري آنها مشكل است.

اجزاء تشكيل دهنده پستها 

سوئيچگير ( سوئيچ يارد ):           Switchgear                                                        

ترانسفورماتور قدرت:Power Transforme                 r                                      

ترانسفورماتور زمين:                   Ground Transformer                                               

ترانسفورماتور مصرف داخلي:      Staition Service                                             

جبران كننده ها:                           Componsators                                                                 

 

تاسيسات جانبي:

 

سوئيچگير:

به مجموعه اي از تجهيزات كه در يك سطح ولتاژ معين رابطه بين دو باس را برقرار مي كنند گفته مي شود وشامل قسمتهاي زير است:

1. باسبار ( شينه ):                      Bus Bar
2. كليدهاي قدرت:                        Circuit Breake r                                                
3. سكسيونرها:                           Disconector Switch                                      
4. ترانس جريان:                          Current Transformer                                    
5. ترانس ولتاژ:                           Voltage Transformer                                                  
6. مقره اتكايي:                            ( P.I )
7. برقگير:                                   Lightning Arester                                                  
8. تله موج:                                    

 

ترانسفورماتورقدرت 
ترانسفورماتور وسيله اي است كه انرژي الكتريكي را در يك سيستم جريان متناوب از يك مدار به مدار ديگر انتقال مي دهد و مي تواند ولتاژ كم را به ولتاژ زياد و بالعكس تبديل نمايد . برخلاف ماشينهاي الكتريكي كه انرژي الكتريكي و مكانيكي را به يكديگر تبديل مي كنند، در ترانسفور ماتور انرژي به همان شكل الكتريكي باقيمانده و فركانس آن نيز تغيير نميكند و فقط مقادير ولتاژ و جريان در اوليه و ثانويه متفاوت خواهد بود. ترانسفورماتورها نه تنها به عنوان اجزاء اصلي سيستم هاي انتقال و پخش انرژي مطرح هستند بلكه در تغذيه مدارهاي الكترونيك و كنترل، يكسوسازي، اندازه گيري و كوره هاي الكتريكي نيز نقش مهمي بر عهده دارند .

 

انواع ترانسفورماتورها را مي توان برحسب وظايف آنها بصورت ذيل دسته بندی كرد :

۱.      اتوترانسها جهت تبديل ولتاژ با نسبت كم و راه اندازي موتورهاي القايي

۲.      ترانسهاي الترونيك

۳.      ترانسهاي ولتاژ و جريان جهت مقاصد اندازه گيري و حفاظت

۴.      ترانسهاي زمين براي ايجاد نقطه صفر و زمين كردن نقطه صفر

۵.      ترانسهاي آزمايشگاه فشار قوي و ...

۶.      ترانسهاي قدرت براي مقاصد خاص مانند كوره هاي ذوب آلومينيم، يكسوسازها و واحدهاي جوشكاري

و از نظر ماده عايقي و ماده خنك كننده نيز ترانسفورماتورها را مي توان بصورت ذيل دسته بندی كرد:

      ترانسفورماتورهاي روغني Oil Immersed Power Transformer

      ترانسفورماتورهاي خشك Dry Type Transformer

      ترانسفورماتورهاي با عايق گازي  Gas Insulated Transformer ( SF6 )

      ساير ترانسفورماتورها مانند ترانسفورماتورهاي كوره ، ترانسفورماتورهاي تغيير دهنده فاز و.. . بعنوان ترانسفورماتورهاي خاص قلمداد مي گردند

 

تست های ترانس قدرت

•  تست نسبت تبدیل :(RATIO)
• تست پیوستگی تپ چنجر(TAP CONTINUE)
• تست مقاومت عایقی : (MEGGER)
• تست جریان بی باری :(NO_LOAD)
• تست شار مغناطیسی : MAGNETIC
• تست گروه برداری :(VECTOR GROUP)
• تست اتصال کوتاه :(SHORT CIRCUIT)
• تست مقاومت اهمی :(RESISTANCE)
• تست تانژانت دلتا :(TAN- DELTA)

 

ترانس های قدر ت در کارخانه سازنده تست اساسی شده و با ولتاژ های در حد نامی و بیشتر و جریانهای بزرگ، تست میشوند اما پس از حمل ترانس به مقصد جهت بررسی و تائید صحت عملکرد ترانس و نداشتن هر نوع عیب در زمان بهره برداری ، تستهایی بروی آن در محل (پست )با وسایل اندازه گیری دقیق اما قابل حمل ونقل انجام میشود که به اختصار در زیر آمده است:
 
1- تست نسبت تبدیل :(RATIO)
 
 در این تست با دادن ولتاژ به اولیه یا ثانویه ترانس ، ولتاژ طرف مقابل را به دقت اندازه گیری می کنند.در ترانسهای قدرت کاهنده معمولا طرف اولیه را ولتاژ 380 ولت می دهند و در ثانویه ولتاژ بین 110 تا 180( در تراسهای 20/63 کیلو ولت )بسته به ترانس و تپ های آن اندازه گیری خواهد شد.
 
2- تست پیوستگی تپ چنجر(TAP CONTINUE)
 
در این تست به اولیه ولتاژ 380 داده و در طرف ثانویه ولت مترهای آنالوگ دقیق قرار داده و در زمان تغییر تپ ها انحراف عقربه در هر سه فاز را بررسی کرده تا بقول معروف عقربه پس نزند . در زمان تغییر تپ میبایست به ترتیب زیر عمل نمود.
    1-2....1-2-3....2-3-4....3-4-5 و... یعنی یک پله پائین ودو پله بالا (در روند افزایشی تپ )
 
3-تست مقاومت عایقی : (MEGGER)
این تست را به کمک دستگاه میگر انجام می دهند و در زمانهای 15 ثانیه و60 ثانیه و5 دقیقه و 10 دقیقه اندازه گیری میکنند. اندازه گیری به قرار زیر است:
LV/HV  
HV +E/LV
LV+E/HV
در این تست سرهای اولیه اتصال کوتاه میشود و همینطور در ثانویه.(بهتر است در مرحله اول انجام شود(
 
4- تست جریان بی باری :(NO_LOAD)
 
 در این تست با دادن ولتاژ به اولیه و در صورتی که ثانویه مدار باز است جریان آنرا با آمپر متر دقیق اندازه گیری می کنیم . برای ثانویه هم به همین منوال است . در اتصال ستاره نسبت آمپر های سه فاز 1-0.8-1 و در اتصال مثلث 1-1-1.3 است.
5-تست شار مغناطیسی : MAGNETIC
در این تست با دادن ولتاژ تک فاز به سر های هر فاز و نول (در اتصال ستاره ) جریان هر فاز را اندازه گیری و ولتاژ سیم پیچ طرف مقابل را می خوانیم.
 
6- تست گروه برداری :(VECTOR GROUP)
در این تست سرهای مشابه ،در یک فاز را اتصال کوتاه کرده (مثلا U-u) و ولتاژ سه فاز را تزریق میکنیم و ولتاژ را برای تمای سرها نسبت به هم میخوانیم.

7- تست اتصال کوتاه :(SHORT CIRCUIT)
این تست را با اتصال کوتاه کردن در ثانویه انجام میدهیم و جریان در اولیه و ثانویه را پس از وصل ولتاژ 380 به اولیه قرائت و ثبت میکنیم.
 
8- تست مقاومت اهمی :(RESISTANCE)
در این تست ولتاژ دی سی (مثلا 12 ولت ) را به سرهای هر فاز با سر نول در اتصال ستاره و هر دو فاز در اتصال مثلث تزریق کرده و جریان عبوری را اندازه گیری میکنیم.(این تست بهتر است در آخرین مرحله انجام گیرد)
 
 
9- تست تانژانت دلتا :(TAN- DELTA)
در این تست با دستگاه مخصوص این تست حالتهای مختلف در ترانس را میشود بررسی نمود و ظرفیت خازنی بین هر نقطه از ترانس را اندازه گیری کرد.

 

ساختمان ترانسهاي قدرت روغني

قسمتهاي اصلي در ساختمان ترانسفورماتورهاي قدرت روغني عبارتند از:

v     هسته يا مدار مغناطيسي

v     سيم پيچ هاي اوليه و ثانويه

v     تانك اصلي روغن

به جز موارد فوق اجزاء ديگري نيز به منظور اندازه گيري وحفاظت به شرح زير وجوددارند :

·        كنسرواتوريا منبع انبساط روغن

·        تب چنجر

·        ترمومترها

·        نشان دهنده هاي سطح روغن

·        رله بوخ هولتز

·        سوپاپ اطمينان يا لوله انفجاري

·        رادياتور يا مبدلهاي حرارتي

·        پمپ و فن ها

·        شيرهاي نمونه برداري از روغن پايين و بالاي تانك

·        شيرهاي مربوط به پركردن و تخليه روغن ترانس

·        مجراي تنفسي و سيليكاژل مربوط به تانك اصلي و تپ چنجر

·        تابلوي كنترل

·        تابلوي مكانيزم تپ چنجر

·        پلاك مشخصات نامي

 

1.  هسته

هسته ترانس يك مدار مغناطيسي خوب با حداقل فاصله هوايي و حداقل مقاومت مغناطيسي است تا فورانهاي مغناطيسي براحتي از آن عبور كنند. هسته بصورت ورقه ورقه ساخته شده و ضخامت ورقه ها حدود 0.3 ميليمتر و حتي كمتر است. براي كاهش تلفات فوكو ورقه ها تا حد امكان نازك ساخته مي شوند. ولي ضخامت آنها نبايد بحدي برسد كه از نظر مكانيكي ضعيف شده و تاب بردارد .

در ترانسهاي قدرت ضخامت ورقه ها معمولاً 0.3 تا 0.33 ميليمترانتخاب مي شود كه اين ورقه ها توسط لايه نازكي از وارنيش عايقي با يك سيم نازك عايقي ، نسبت به هم عايق مي شوند .

2.  سيم پيچي هاي ترانس

در ساختمان سيم پيچ هاي ترانس بايد موارد متعددي در نظر گرفته شوند كه در ذيل به مهمترين آنها اشاره مي نماييم :

      در سيم پيچ ها بايد جنبه هاي اقتصادي كه همان مصرف مقدار مس و راندمان ترانس مي باشد، رعایت شود .

      ساختمان سيم پيچ ها براي رژيم حرارتي كه بايد در آن كار كند محاسبه شود ، زيرا در غير اين صورت عمرترانس كاسته خواهد شد .

      سيم پيچ ها در مقابل تنش ها و كشش هاي حاصل از اتصال كوتاه هاي ناگهاني مقاوم باشند .

      سيم پيچ ها بايد در مقابل اضافه ولتاژهاي ناگهاني از نقطه نظر عايقي ، مقاومت لازم را داشته باشند .

      سيم پيچ ترانس ها نسبت به هم در نوع سيم پيچ ، تعداد حلقه ها، درجه و اندازه سيمها و ضخامت عايق بين حلقه ها متفاوت خواهند بود. هر چه ولتاژ ترانس بالا باشد، تعداد حلقه هاي سيم پيچ بيشتر خواهد شد و هر چه ظرفيت ترانس بيشتر شود ، اندازه سيم ها بزرگتر مي گردد .

      در ترانس با هسته ستوني، سيم پيچها اعم از فشار قوي، متوسط و فشار ضعيف و سيم پيچ تنظيم – بصورت استوانه متحدالمركز روي ستونهاي هسته قرار مي گيرند. معمولاً سيم پيچ فشار ضعيف در داخل و فشار قوي در خارج واقع مي شوند و ترتيب فوق به اين دليل رعايت مي شود كه عايق كاري فشار ضعيف نسبت به هسته راحت تر است .

3-    تانك اصلي روغن

تانك ترانس يك ظرف مكعب يا بيضوي شكل است كه هسته و سيم پيچ هاي ترانس در آن قرار مي گيرند و نقش يك پوشش حفاظتي را براي آنها ايفا مي كند. داخل اين ظرف از روغن پر مي شود بطوريكه هسته و سيم پيچ كاملاً در روغن فرو مي روند. سطح خارجي تانك تلفات گرمايي داخل ترانس را به بيرون منتقل مي كند. از هر مترمربع سطح تانك حدوداً 400 الي 450 وات توان گرمايي به خارج منتقل مي شود، بطوريكه در ترانسهاي كوچك، همين سطح براي خنك كاري كافي است و به تمهيدات ديگري نظير رادياتور وفن نياز نمي باشد. در ترانسهاي تا 50 KVA  بدنه تانك از ورق ساده فولادي به ضخامت حدوداً 3 mm ساخته مي شود، سطح آن صاف بوده و نيازي به ميله هاي تقويتي يا لوله هاي خنك كننده ندارد. هر چهار وجه ترانس از يك ورق يكپارچه درست مي شود و فقط در يك گوشه جوشكاري مي گردد .

تانك ترانس بايستي موجب شود كه موارد مشروحه ذيل تأمين گردد :

o       حفاظتي براي هسته، سيم پيچ، روغن و ساير متعلقات داخلي باشد.

o       داراي استقامت كافي باشد كه در حين حمل و نقل و نيز در زمان اتصال كوتاه داخلي بتواند تنش هاي مكانيكي ايجاد شده را تحمل نمايد.  

o       ارتعاشات و صدا در آن به حداقل برسد.

o       ساختمان آن در برابر نشت روغن و يا نفوذ هوا كاملاً آب بندي باشد.

o       سطوح كافي براي دفع گرماي ناشي از تلفات ترانس را تأمين كند.

o       محلي براي نصب بوشينگها، تپ چنجر، مخزن ذخيره روغن و ساير متعلقات باشد.

o       از نظر ابعاد در حدي باشد كه براحتي قابل حمل و نقل از طريق جاده يا راه آهن باشد.

o       حداقل تلفات فوكو در آن ايجاد شود.

o       حداقل ميدان مغناطيسي در خارج از آن وجود داشته باشد.

o       به اين ترتيب طراحي تانك ترانس به روش پيش بيني شده براي حمل و نفل آن نيز بستگي دارد .

4-    مقره ها ( بوشينگ ها)

سرهاي خروجي سيم پيچ هاي فشار قوي و فشار ضعيف بايد نسبت به بدنه فلزي تانك ، عايقكاري شوند . براي اين منظور از مقره ها استفاده مي شود . مقره يا بوشينگ تشكيل شده است از يك هادي مركزي كه توسط عايق هاي مناسبي در ميان گرفته شده است .

بوشينگها روي در پوش فوقاني ترانس نصب مي شوند و در موارد نادري بوشينگها را روي ديواره ي جانبي تانك هم نصب مي كنند . انتهاي پاييني مقره در داخل تانك جاي مي گيرد ، در حاليكه سر ديگر آن در بالاي درپوش و در هواي خارج واقع مي شود .

ترمينالهاي هر دو سر داراي بستهاي مناسبي براي اتصال به سر هادي هاي داخل ترانس و نيز هادي هاي شبكه مي باشند . شكل و اندازه بوشينگها به كلاس ولتاژ ، نوع محل ( داخل ساختمان يا در هواي آزاد ) و جريان نامي آن بستگي دارد . بوشينگهاي داخل ساختماني نسبتاً كوچك بوده و سطح آن صاف است ، اما بوشينگهاي هواي آزاد كاملاً در معرض شرايط مختلف جوي نظير برف و باران و آلودگي و ... قرار مي گيرند ، بنابراين از نظر شكل كاملاً متفاوتند و از سپرهايي به شكل چتر تشكيل مي شوند ، تا سطح زيرين آنها در مقابل باران خشك نگه داشته شوند . دراين صورت سطح خارجي آنها زياد شده و فاصله خزش جرقه روي سطح چيني عايق زيادتر مي گردد و در نتيجه استقامت الكتريكي بوشينگ افزايش مي يابد .

در حال حاضر تمام ترانسهاي با قدرت زياد ، براي كار در هواي آزاد ساخته مي شوند و مقره هاي عايقي ، براي ولتاژهاي مختلف زير موجود مي باشند :

 0.5- 1- 3 - 6 تا 10 - 20 - 35 - 110 - 220 - 320 - 500 و 750 كيلوولت

در ترانسهاي قدرت از 3 تا 10 كيلوولت ، همان بوشينگ 10 kv  بكار مي رود . براي ترانسهاي 1 kv  و كمتر از مقره چيني ساده يا مقره اپوكسي رزين استفاده مي شود .

5-    كنسر واتور يا منبع انبساط روغن

منبع ذخيره روغن كه به اسامي منبع انبساط و كنسرواتور نيز ناميده مي شود ، تانكي است كه در بالاترين قسمت ترانس نصب مي شود. در حين تغييرات بار روزانه ، روغن ترانس انبساط  و انقباض مي يابد و در حين انبساط وارد منبع ذخيره مي شود . اندازه و حجم منبع ذخيره به اندازه ترانس و تغييرات دمايي آن در هنگام بهره برداري بستگي دارد. در ترانسهايي كه داراي تب چنجر قابل قطع زير بار هستند ، منبع انبساط به دو بخش تقسيم مي گردد كه قسمت كوچكتر براي تب چنجر و قسمت بزرگتر براي تانك اصلي در نظر گرفته مي شود . از بالاي هر قسمت منبع ذخيره ، لوله اي به فضاي آزاد آورده مي شود ، كه به آن مجراي تنفسي (Breather) مي گويند. در ورودي اين مجرا ظرف شيشه اي قرار دارد ، كه داخل آن از ماده اي رطوبت گير به نام سيليكاژل پر مي شود . به اين ترتيب هواي ورودي به ترانس رطوبت خود را از دست داده و كاملاً خشك خواهد بود .

در هر قسمت منبع ذخيره ، يك نشان دهنده سطح روغن نصب مي شود تا سطح روغن را در حين كار ترانس بتوان نظارت كرد. سطح خارجي منبع ذخيره نيز با رنگ مناسب پوشيده مي شود تا از خوردگي و زنگ زدن محافظت گردد .

6-     تپ چنجر   ( Tap Changer )

در بارهاي مختلف افت ولتاژ در ترانسفورماتورها و خطوط نيز تغيير مي كند و سبب تغيير ولتاژ شبكه مي شود. كنترل ولتاژ شبكه هاي توزيع و انتقال عمدتاً توسط تب چنجر انجام مي شود . اساس كار تب چنجر بر تغيير نسبت تبديل ترانس استوار است . بدين ترتيب كه با انشعاباتي كه در سيم پيچ فشار قوي تعبيه مي گردد تعداد دور سيم پيچ را تغيير داده و سبب تغيير ولتاژ خروجي ترانس مي گردد.

محل تپ چنجر :

در داخل تانك اصلي ، قسمتي را براي بخش اصلي تپ چنجر ( دايورترسوئيچ ) در نظر گرفته اند. اين قسمت كاملاً آب بندي شده است داخل آن نيز با روغن ترانس پر شده است . اين روغن كاملاً از روغن تانك اصلي جداست و باهم مخلوط نمي شوند. تپ چنجر را در سمت فشار قوي نصب مي كنند اما گاهی در طرف فشارضعیف هم دیده می شود. برای تپ چنجرهایی که در طرف فشارقوی نصب می گردد می توان مزیت های زیر را برشمرد :

الف). در طرف فشار قوي جريان كمتر است لذا براي تپ چنجرهايي كه زير بار عمل مي كنند حذف جرقه ساده تر است .

ب). چون تعداد دور سيم پيچها ي فشار قوي بيشتر است ، لذا امكان تغييرات يكنواخت تر وپله هاي كوچكتر به راحتي ميسر است . در اتصال ستاره انشعابات تپ چنجر را در سمت نقطه صفر قرار مي دهند تا عايق كاري آن نسبت به زمين ساده تر باشد .

تب چنجر ترانسفورماتورها عموماً بر دو نوع مي باشد :

1.      On Load Tap Changer : در ترانسفورماتورهايي كه تپ آنها زماني كه ترانسفورماتور زيربار است ، قابل تغيير باشد، استفاده مي شود.

2.      Off Load Tap Changer : در ترانسفورماتورهايي استفاده مي شود كه فقط زماني كه ترانس در مدار نیست ، تپ قابل تغيير باشد .

اين تغيير تپ در محل روی بدنه ترانس صورت مي گيرد . به اين ترتيب با توجه به تعداد تپ و اينكه هر تپ چه مقدار تغيير ولتاژ بوجود مي آورد و نياز به چه مقدار تغيير در ولتاژ مي باشد ، تپ آنها را بر حسب نياز سيستم تغيير مي دهيم . مكانيزم عمل تپ به طور كلي به اين صورت است كه اهرمي قادر است در جهت گردش عقربه هاي ساعت تعداد حلقه هاي سيم پيچ را كم و در خلاف آن زياد نمايد .

ترانسفورماتورهايي كه مجهز به سيستم تنظیم اتوماتيك ولتاژ  ( Automatic Voltage Regulation ) مي باشند به طريق زير تغيير تپ صورت مي گيرد :

      اتوماتيك

      دستي و الكتريكي از اطاق فرمان

      دستي و الكتريكي از محل

      دستي و مكانيكي توسط اهرم مخصوص

7-    ترمومترها

اين نشان دهنده ها ، از نوع عقربه اي بوده و براي تشخيص درجه حرارت گرمترين نقطه سيم پيچي ترانس بكار ميروند . معمولاً به ازای هر گروه سيم پیچ يك نشان دهنده بكار گرفته شده كه روي يكی از فازها نصب مي شود . اين روش اندازه گيري بصورت غيرمستقيم است به اين معني كه غلاف ترمومتر داخل روغن بوده و دماي روغن را حس مي كند، سپس توسط يك C.T جرياني متناسب با جريان عبوري از سيم پيچ از كويل حرارتي عبور مي كند ، لذا گرمايي متناسب با سيم پيچ ها در ترمومتر ايجاد مي شود . ترمومترها باید دارای چند سری کنتاکتهای قابل تنظیم برای انجام عملیات زیر باشند:

v     کنترل اتوماتیک سیستم خنک کن:

الف). کنتاکت شماره 1 در 60 درجه یک گروه از فن ها را روشن می کند و در 50 درجه فن ها را خاموش می کند.

ب). کنتاکت شماره 2 گروه دیگری از فن ها را  در 70 درجه روشن و در 60 درجه خاموش می کند.

v     مدار آلارم ( هشداردهنده ): مثلاً کنتاکت شماره 3 در 110 درجه آلارم می دهد.

v     مدار تریپ: کنتاکت شماره 4 در 120 درجه تریپ می دهد.

نشان دهنده ها باید روی بدنه ترانس و در ارتفاع قابل دسترس و قابل رویت از سطح زمین نصب گردند.

8-    نشان دهنده حرارت روغن

اين نشان دهنده نيز از نوع عقربه اي بوده و عنصر حساس آن در بالاي ترانس و در حول و حوش گرمترين محل روغن نصب مي شود و خود آن روي بدنه ترانس و در مجاورت ترمومترهاي سيم پيچ ها نصب مي گردد . نوع عنصر حساس ، اغلب مقاومت حساس به دما است . این نشان دهنده نیز باید مجهز به کنتاکتهای قابل تنظیم زیر باشد:

1-     کنتاکت هایی برای کنترل سیستم خنک کن

2-     کنتاکت های مدار آلارم مثلاً در 90 درجه

3-     کنتا کت هایی برای تریپ مثلاً در 100 درجه

4-     کنتاکت هایی برای قطع اتوماتیک سیستم خنک کن

9-    نشان دهنده سطح روغن

اگر چه رله بوخهولتز مي تواند كاهش سطح روغن را نشان دهد ولي ، براي داشتن ضريب اطمينان بالاتر ، نشان دهنده سطح روغن نيز بروي منبع ذخيره ( كنسرواتور) پيش بيني مي شود . ممكن است نشان دهنده بصورت دريچه شيشه اي براي ديدن سطح روغن باشد . علاوه برآن ، نشان دهنده نوع عقربه اي كه از طريق مغناطيس ، با شناور داخل منبع كنسرواتور در ارتباط است نيز تعبيه مي گردد و بايد طوري نصب شود كه از سطح زمين قابل رؤيت باشد . عقربه نشان دهنده بايد نمايانگر سطوح حداكثر ، حداقل و نرمال بوده و كنتاكت هايي براي آلارم نيز بايد پيش بيني شده باشد.

10-  رله بوخهولتس

تجهيزات الكتريكي كه داخل آنها پر از روغن است نظير ترانسفورماتورها ، بوشينگهاي آنها و ترمينال باكس مربوط به كابلها را مي توان جهت محافظت از عيوب داخلي و از دست رفتن روغن آنها ، با رله بوخهولتز حفاظت كرد .

اين رله كه در لوله رابط بين تانك ومنبع ذخيره نصب مي شود. از دو گوي شناور كه در داخل محفظه رله نصب شده اند و مي توانند همراه با سطح روغن جابجا شوند ، تشكيل شده است . دو عدد كليد جيوه اي نيز با شناور همراه هستند و مي توانند كنتاكتهايي را قطع يا وصل كنند. رله بوخهلتز بسيار دقيق است و از آنجا كه در مراحل اوليه آغاز شدن بسياري از مشكلات ، آلارم مي دهد . اين شانس را به پرسنل بهره برداري مي دهد كه شرايط خطرناك را خيلي زود شناسايي كنند  و از آسيب هاي جدي به تجهيزات جلوگيري نمايند .

تنظيم درجه حساسيت رله بوخهولتز كاملاً تجربي است و بستگي به ترانس و رله دارد . در هر حال بايد دقت داشت كه رله خيلي حساس نباشد ، زيرا اضافه بار كم و جريانهاي اتصال كوتاه شديد خارجي و حتي تغييرات درجه حرارت موسمي ، سبب جريان پيدا كردن روغن مي شود كه نبايد رله بوخهولتز را بكار اندازد . پس از هر تريپ ترانس ، در اثر رله بوخهولتز بايد گازهايي كه در محفظه رله جمع شده است را خارج نمود تا شناور آن به حالت اوليه خود بازگردد.

همچنين ممكن است به طريقي هوا به داخل ترانسفورماتور نفوذ كرده باشد . اين عمل در ترانسهايي كه روغن آنرا جديداً عوض كرده اند بيشتر پيش مي آيد . با وجود اينكه رله بوخهولتز يك رله بسيار خوبي است و مي تواند از آغاز پيدايش نقص آن را تشخيص دهد ، و ليكن داراي محدويت هايي نيز هست كه در ادامه ذكر مي گردد .

محدوديت هاي رله بوخهولتز :

·        فقط خطاهايي را تشخيص مي دهد كه در سطح روغن پايين تر از رله اتفاق افتاده باشد .

·        تنظيم كليد جيوه اي را نمي توان زياد حساس گرفت ، زيرا در اين صورت لرزشهاي ناشي از بهره برداري ، زلزله، شوكهاي مكانيكي در خط و حتي نشستن پرنده ها ، ممكن است اشتباهاً آنرا به كار اندازند .

·        مي نيمم زمان عملكرد آن 0.1 ثانيه است و متوسط آن 0.2 ثانيه . چنين رله اي خيلي كند به حساب مي آيد ، و ليكن با وجود آن ارزش اين رله بسيار بالاست .

·        از نظر اقتصادي رله بوخهولتز براي ترانسهاي كمتر از 500 KVA بكار برده نمي شود .

11-  سوپاپ اطمينان يا لوله انفجاري یا شير فشار شكن ( Pressure Relife Device )

در اثر اتصال كوتاه ناگهاني و يا هر حادثه ديگر در هسته و سيم پيچها كه منجر به ايجاد گاز شديد شود ، فشار داخل تانك مي تواند به ميزان خطرناكي افزايش يابد . براي جلوگيري از خطر انفجار تانك ، در بالاي درپوش آن شير فشار شكن نصب مي گردد .

اين شير در عرض چند ميلي ثانيه عمل خواهد كرد و سبب تخليه فشار خواهد شد . در همين موقع ، ميكروسويچي كه همراه آن است ، سبب بسته شدن مدار تريپ مي گردد . پس از كاهش فشار در اثر نيروي فنر ، شير خود به خود بسته خواهد شد .

12-  رادياتور يا مبدل حرارتي

نظر به اينكه روغن داراي خاصيت عايقي خوب و همچنين تبادل حرارتي زياد مي باشد در ترانسفورماتورها بعنوان خنك كننده مورد استفاده قرار مي گيرد . جهت تبادل حرارتي بهتر با محيط اطراف ، اصولاً روغن از طريق رادياتور و پمپ هاي روغن يك سيكل بسته را طي مي نمايد و حين عبور از رادياتورها توسط فن ها با محيط اطراف تبادل حرارتي انجام مي دهد . لازم به توضيح است در بعضي از ترانسفورماتورها، روغن توسط كولرهاي آبي(Heat Exchanger  ) خنك مي شود .

13-  مجراي تنفسي و سيليكاژل مربوط به تانك اصلي و تپ چنجر

منبع ذخيره روغن توسط يك يا دو مجراي تنفسي به هواي آزاد مربوط مي گردد و در ورودي آن يك ظرف شيشه اي كار گذاشته مي شود كه بسته به بزرگي منبع مي تواند از يك يا چند قسمت تشكيل شده باشد . درون اين ظرفها را با سيليكاژل پر مي كنند .

هنگاميكه بار ترانس زياد باشد و روغن گرم شود بر اثر انبساط روغن مقداري از هواي داخل منبع ذخيره از طريق مجراي تنفسي خارج مي شود . در انتهاي ظرف سيليكاژل يك مجرا وجود دارد كه در بالاي آن يك پياله زنگي شكل بصورت معكوس قرار دارد و در ته ظرف مقداري روغن ترانس ريخته مي شود . به اين مجموعه تله هوا (Air Trap) ميگويند .

هوا براي خارج شدن ازمنبع ذخيره بايد از اين تله بگذرد. هنگاميكه روغن منقبض مي شود فشار داخل منبع ذخيره كاهش مي يابد . و فشار هواي بيرون بر سطح روغن داخل تله ، سبب مي گردد كه سطح روغن داخل زنگ تا آنجا پائين بيايد كه هوا بتواند از آن عبور كند و پس از گذشتن از سيليكاژل به منبع ذخيره برسد . به اين ترتيب روغن، ذرات معلق در هوا را مي گيرد و سيليكاژل كه يك ماده رطوبت گير است باعث جذب رطوبت هوا خواهد شد .

سيليكاژل به صورت دانه هاي گرد كوچكي است كه در شرايط خشك ، رنگ آن آبي است و با جذب رطوبت به رنگ صورتي در خواهدآمد . وقتي حدود 75% درصد از سيليكاژل داخل ظرف تغيير رنگ داد بايد آن را تعويض نمود . سيليكاژل صورتي شده را براي بازيافت به آزمايشگاه مي فرستند سليكاژل از پايين ظرف شروع به تغيير رنگ مي كند . اگر در مواردي مشاهده شود اين تغيير رنگ از بالاي ظرف شروع شده است به اين معني است كه نشتي هوا وجود دارد و بايد آن را برطرف نمود .

كليدهاي قدرت به دو دسته تقسيم ميشوند :

1- كليد بدون قابليت قطع زير بار)سكسيونر(
2-كليد با قابليت قطع زير بار ( دژنكتور )

سكسيونر : سکسیونر باید در حالت بسته یک ارتباط گالوانیکی محکم و مطمئن در کنتاکت هر قطب برقرار می سازد و مانع افت ولتاز می شود.لذا باید مقاومت عبور جریان در محدوده سکسیونر کوچک باشد تا حرارتی که در اثر کار مداوم در کلید ایجاد میشود از حد مجاز تجاوز نکند .این حرارت توسط ضخیم کردن تیغه و بزرگ کردن سطح تماس در کنتاکت و فشار تیغه در کنتاکت دهنده کوچک نگهداشته می شود .در ضمن موقع بسته بودن کلید نیروی دینامیکی شدیدی که در اثر عبور جریان اتصال کوتاه بوجود می آید .باعث لرزش تیغه یا احتمالاباز شدن آن نگردد.از این جهت در موقع شین کشی و نصب سکسیونر دقت باید کرد تا تیغه سکسیونر در امتداد شین قرار گیرد .بدین وسیله از ایجاد نیروی دینامیکی حوزه الکترومغناطیسی جریان اتصال کوتاه جلوگیری بعمل آید.

 

موارد استعمال سکسیونر:

همانطور که گفته شد اصولا سکسیونر ها وسائل ارتباط دهنده مکانیکی وگالوانیکی قطعات وسیستمهای مختلف می باشندودر درجه اول بمنظظور حفاظت اشخاص و متصدیان مربوطه در مقابل برق زدگی کار برده میشوند.بدین جهت طوری ساخته میشوند که در حالت قطع یا وصل محل قطع شدگي یا چسبندگی بطور واضح واشکار قابل رویت باشد .
از انجاییکه سکسیونر باعث بستن یا باز کردن مدارالکتریکی نمیشود برای باز کردن یا بستن هر مدار الکتریکی فشار قوی احتیاج به یک کلید دیگری بنام کلید قدرت خواهیم داشت كه قادر است مدار را تحت هر شرایطی باز کند و سکسیونر وسیله ای برای ارتباط کلید قدرت ویا هر قسمت دیگری از شبکه که دارای پتانسیل است به شین میباشد .طبق قوانین متداول الکتریکی جلوی هر کلید قدرتی از 1کیلوولت به بالا و يا هر دو طرف در صورتیکه ان خط از هر دو طرف پتانسیل می گیردسکسیونر نصب می گردد. برای جلوگیری از قطع ویا وصل بی موقع ودر زیر بار سکسیونر معمولا بین سکسیونر وکلید قدرت چفت وبست(مکانیکی یا الکتریکی)بنحوی برقرار می شود که با وصل بودن کلید قدرت نتوان سکسیونر را قطع ویا وصل کرد. بر خلاف کلید های هوایی ،سکسیونرها قادر به قطع هیچ جریانی نیستند .آنها فقط در جریان صفر باز و بسته می شوند . این کلیدها اصولا جدا کننده هستند که ما را به جدا کردن کلیدهای قدرت روغنی ، ترانسفورماتوها، خطوط انتقال و امثال آنها از شبکه زنده قادر می سازند .سکسیونرها از لوازمات تعمیراتی وتغيير مسير جریان میباشند.

انواع سکسیونر :

1- سکسیونر تیغه ای یا اره ای

2- سکسیونر کشویی

3- سکسیونر دورانی

4- سکسیونر قیچی ای یا پانتوگراف

سکسیونر تیغه ای یا اره ای: برای قطع و وصل ولتاز و حفاظت مطمئن در زمان عملکرد استفاده می شود و بیشتر برای فشار متوسط کاربرد دارد . بر حسب میزان جریانی که از آن عبور می کند تیغه های آن می تواند از ساده به دوبل و از نوع تسمه ای به پروفیلی و میله ای و لوله ای تغییر یابد . نوع اهرمی آن در فشار قوی وفوق فشار قوی کاربرد دارد . این سکسیونر ها به دلیل وجود شرایط جوی و وجود تنش های مختلف بایستی طوری نسب شود که در اثر نیروی برف یا باد به راحتی وصل نگردد.

سکسیونر کشویی: برای عملکرد ،سکسیونر در جایی استفاده می شود که عمق تابلو کم باشد . این سکسیونرها بیشتر به صورت میله ای در جهت عمودی قطع و وصل می شود و بیشتر در فشار متوسط کار برد دارد .

سکسیونر دورانی: بیشتر در شبکه های 63Kv به بالا استفاده می شود و عملکرد این سکسیونر به صورت دو بازو در یک پل که جهت چرخش آنها 90 درجه معکوس همدیگر می باشند این نوع کلید در شرایط جوی نا مناسب مقاومت خوبی از خود نشان میدهد.

سکسیونر قیچی ای یا پانتوگراف: این نوع سکسیونرها بیشتر در شبکه فوق فشار قوی کاربرد دارند و به لحاظ آنکه هر قطب روی یک پایه سوار است لذا از نظر جایگیری در پست حجم کمتری اشغال می کند و بیشتر زیر خط فشار قوی نصب می گردد.

سکسیونر با قطع زیر بار : این سکسیونرها بدلیل جلوگیری از حجم زیاد پست و جلوگیری از مانور اپراتور و همچنین برای جلوگیری از اینترلاک (تنش) بین سکسیونر و دژنكتور طوری طراحی می شوند که برای قطع و وصل خطی کوچک و یا فیدرهای تغذیه و یا راه اندازی موتورهای فشار قوی و همچنین وصل آنها حدود 5/2 تا10 برابر قدرت قطع آنهاست و جریان قطع این کلیدها 2تا 5/2 برابر جریان نامی است . این نوع سکسیونرها دارای محفظه قطع ضعیفی می باشند که از نوع هوایی می باشند.

دژنكتور:

کلیدهای قدرت برای قطع جریانهای عادی و اتصال کوتاه طراحی می شوند .آنها مانند کلیدهای بزرگی رفتار میکنند که توسط شصتی های محلی و یا سیگنالهای مخابراتی توسط سیستم حفاظت از دور می توانند باز ویا بسته شوند . بنابر این ، کلیدهای خودکار در صورتی که جریان و ولتاز خط از مقدار تنظيم شده كمتر و يا بيشتر شوند , دستور قطع را از طريق رله دريافت مي كند.

مهمترین کلید های قدرت به شرح زیر می باشند :

کلید قدرت روغنی (OCBS)

کلید قدرت هوایی

کلید قدرت SF6

کلید قدرت خلا

کلید قدرت روغنی (OCBS): این کلید از بک تانک فولادی پر از روغن عایقی تشکیل شده است.اگر اضافه باری به وجود آید ،پیچک قطع یک فنر قوی را آزاد می کند که سبب کشیده شدن میله عایق وباز شدن کنتاکت ها میگردد . به محض جدا شدن کنتاکت ها جرقه شدیدی ایجاد می شود که سبب تبخیر روغن در اطراف جرقه می گردد . فشار گاز های داغ ایجاد اغتشاشی در اطراف کنتاکت ها میکند که سبب چرخش روغن خنک در اطراف قوس شده ،آن را خا موش می کند . در کلیدهای پر قدرت مدرن قوس در مجاورت یک محفظه انفجار قرار میگیرد، به طوری که گازهای داغ سبب جریان شدید روغن می گردند . این جریان شدید در اطراف قوس برای خاموش کردن آن جاری می شود . سایر انواع کلیدهای قدرت به صورتی طراحی شده اند که
قوس الکتریکی در آن توسط یک میدان مغناطیسی خودایجاد شده منحنی وار و طولانی می شود و به قوس در برابر یک سری بشقاب های عایقی دمیده می شود ، به طوری که قوس تکه تکه شده خنک می شود .

کلید قدرت هوایی: این کلید ها مدار با دمیدن هوای فشرده با سرعت ما فوق صوت به کنتاکت های باز شده قطع می کنند . هوای فشرده در یک مخزن با فشار حدود MPa3 ذخیره شده و توسط یک کمپرسور در پست پر می شود . پر قدرتترین کلید قدرت می تواند جریانهای اتصال کوتاه 40 کیلو آمپر را در ولتاز خط 765 کیلو ولت را در مدت زمان 3 تا 6 سیکل در یک خط hz60 قطع کند . صدایی که از دمیدن هوا ایجاد می شود آن قدر بلند است که از صدا خفه کن در صورت نزدیکی کلید قدرت به مناطق مسکونی باید استفاده می شود .

کلید قدرت SF6: این کلید کاملا بسته و با گاز عایق شده در هر کجا که فضا کم با شد مانند پست های اول شهر به کار می رود . این کلید ها از انواع دیگر با قدرت های مشابه خیلی کوچکتر و از کلید های هوایی نیز کم صداتر است.

کلید قدرت خلا: این کلید ها با اصول متفاوتلی از دیگر کلید ها کار می کنند ، زیرا هیچ گازی برای یونیزه شدن در موقع باز شدن کنتاکت ها وجود ندارد . این کلیدها کاملا آب بندی می باشند ودر نتیجه ساکت بوده وهیچ گاه در معرض آلودگی هوا قرار نمی گیرند . ظرفیت قطع انها به حدود kv 30 محدود می شود و برای ولتازهای بالاتر از اتصال سری چند کلی استفاده می شود . از این کلیدها اغلب در سیستم های مترو استفاده می شود.

منبع: http://www.ir-micro.com

 

 

معرفي سيستم DCS

DCS :مخفف Distributed Controller System است، هدف از آن انجام عمليات كنترلي به صورت غيرمتمركز یا توزیع شده می باشد. در این سیستم كليه كنترلرها و یا سنسورهای محلی در پروسس به اتاق كنترل آورده شده و پس از پردازش نرم افزاری مثلا: برای کنترل دمای یک راکتور واحد شیمیایی بصورت کنترل PID و یا فازی و یا هر نوع کنترل طراحی شده در نرم افزار سیستم بصورت اتوماتیک یا از پیش طراحی شده و یا بصورت دستی در نهایت سیگنال متناسب با با دستگاه یا المان کنترل شونده بصورت خروجی و متمركز انجام مي شود .اين در حالي است كه در سيستم هاي نيوماتيك قدیمی كنترلرها اکثرا به صورت محلي وجود داشت كه در سايت نصب شده اند اما در DCS ديگر كنترلري در محل سايت نداريم ؛ آنچه اساسا در سيستم DCS رخ مي دهد ؛ تقسيم عمليات كنترلي بين چندين كنترل كننده است كه در اتاق كنترل قرار گرفته اند ؛ به دليل همين تقسيم است كه سيستم Distributed نام گذاري شده است. در اين سيستم حلقه هاي ساده اي متشكل از Field و كنترلر وجود دارد كه اين كنترلرها (ميكروپروسسورها) در يك لايه بالاتر در سطح supervisor به هم متصل هستند .

براي DCS مي توان چهارسطح كاري در نظر گرفت :
Field: در اين سطح ما با سنسورها و عملكردها سرو كار داريم.
Marshal cabinet: ترمينالهايي كه wiring را مرتب مي كنند در اين ترمينالها ايزولاتور ؛ signal conditioner barriers و… موجود است.
Process station: شامل كابينت هايي است كه داخلشان كارت I/Oو كنترلرها قرار دارد.
:Operator station جايي كه اپراتور مي نشيند plant را نظارت مي نمايد.

در اين جا I/O Bus به صورت سريال است., و كنترلرهاي مختلف از طريق data highway به هم متصل هستند و گاها از پروتكل RS485يا RS232استفاده می کنند. معمولا پروتكل data Highway را توسط يک interface تبديل به پروتكل Ethernet مي نمايند. مثلا از انواع اين interface هامي توان به HDL اشاره كرد. ارتباطLAN از طريق كابل كواكسيال ; زوج سيم يا فيبرنوري صورت مي گيرد. در سيستم DCS معمولا كنترلرها به صورت Full redundant هستند . به اين صورت كه دو تا كنترلر در مدار وجود دارد يكي slave و ديگري master ; slaveدائما سالم بودن master را چك مي كند چنانچه درست عمل نكند ، خود master , slave مي شود. (hand shaking) كارت هاي I/O هم قابليت redundancy دارند ولي آنچه در مورد كارتهاي I/O بايد دقت شود آن است كه كارت هايي كه redundant يكديگر هستند در يك rack قرار نگيرند ؛ كه اگر احتمالا back planدچار مشكل شد بتوان از كارت redundant استفاده نماييم . به طور خلاصه مي توان معماري يك سيستم DCS را به صورت زير نمايش داد.

در سيستم PID , DCS در كنترلرها انجام مي شود . نكته بسيار مهم در مورد DCS قابليت ذخيره سازي اطلاعات است. در سيستم هاي قديمي چنانچه از اطلاعات بدست آمده استفاده نماييم ؛ اطلاعات ازبين مي رود در حاليكه در سيستم DCS قابلت ذخيره سازي اطلاعات دارد. مشكل عمده در سيستم هاي DCS ،Vendor dependent بودن اين سيستم است ؛ مثلا اگر كنترلر از يك شركت خريداري كنيم ؛ قطعات يدكي را هم بايد از همان شركت بخريم .

محدود کننده هاي جریان اتصال کوتاه در سیستم قدرت FCL

مقدمه
توسعه روز افزون سیستم هاي توزیع انرژي الکتریکی و همچنین افزایش به هم پیوستگی درشبکه هاي قدرت به دلیل نیاز به بالا بودن ظرفیت آنها منجر به افزایش سطح اتصال کوتاه و جریانهاي خطاي بزرگتر و در نتیجه ازدیاد گرماي حاصله ناشی از عبور جریان القایی زیاد در ژنراتورها ، ترانسفورماتورها و سایر تجهیزات و همچنین کاهش قابلیت اطمینان شبکه می شود. با وجود رعایت تمامی موارد مربوط به ایمنی سیستم قدرت ، وقوع اتصال کوتاه در شبکه هاي قدرت امري اجتناب ناپذیر می باشد. در زمان اتصال کوتاه صرف نظر از آسیبی که به خاطر بروز قوس الکتریکی به نقطه اتصال کوتاه وارد میشود، جریانهاي عظیمی که از ژنراتورها به طرف نقطه عیب جاري می شود سبب وارد شدن تنش هاي دینامیکی و حرارتی بالا به تجهیزات سیستم قدرت ازقبیل خطوط هوایی، کابلها، ترانسفورماتورها و کلیدهاي قدرت می شود. عبور چنین جریانی از شبکه نیاز به تجهیزاتی دارد که توانایی تحمل این جریان را داشته باشند و براي قطع این جریان نیازمند کلیدهایی با قدرت قطع بالا هستیم که هزینه هاي سنگینی به سیستم تحمیل می کند.کلیدهاي قدرت مورد استفاده در شبکه براي عملکرد کامل نیازمند زمانی معادل چند سیکل(چند میلی ثانیه) می باشد. عبور مقادیر بزرگ جریان از خطوط و تجهیزات سیستم قدرت در همین چند سیکل می تواند موجب تخریب جدي تجهیزات شود زیرا جریان اتصال کوتاه در لحظات اولیه بویژه در پریود اول موج جریان داراي بیشترین دامنه است و بیشترین اثرات مخرب ازهمین سیکل هاي اولیه ناشی می شود. این امر در صورت بالا بودن جریان هاي اتصال کوتاه و عبور آن از سطح عایقی کلیدهاي قدرت ممکن است موجب برقراري یک اتصال کوتاه دایمی شود. افزایش سطح اتصال کوتاه در بعضی از مناطق باعث شده جریان هاي اتصال کوتاه تا حد مقادیر نامی تجهیزات شبکه افزایش یابد و یا حتی در بعضی حوزه ها مقادیر نامی تجهیزات جوابگوي نیاز نباشد و نیاز به تعویض آنها درخواست شود. بنابر این در سالهاي اخیر به تجهیزاتی که توانایی محدود کردن جریان اتصال کوتاه داشته باشند، توجه ویژه اي شده است. محدود ساز جریان خطا بلافاصله بعد از وقوع خطا در مدار قرار می گیرد و توانایی دارد تا تمام جریان هاي اضافی را که بزرگتر از جریان شبکه باشند با زمان پاسخگویی حداکثر نیم سیکل محدود کند. محدود کننده هاي جریان اتصال کوتاه طراحی شده در دهه هاي اخیر، عناصر سري با تجهیزات شبکه هستند. این تجهیزات در حالت عادي مقاومت کمی در برابر عبور جریان از خود نشان می دهند،اما پس از وقوع اتصال کوتاه در لحظات اولیه شروع جریان، مقاومت آنها یکباره بزرگ شده و از بالا رفتن جریان اتصال کوتاه جلوگیري می کنند. این تجهیزات پس از هر بار عملکرد باید قابل بازیابی بوده و در حالت مانگار سیستم باعث ایجاد اضافه ولتاژ و یا تزریق هارمونیک به سیستم نشوند. سیستم هایی که از محدود کننده هاي جریان اتصال کوتاه استفاده میکنند دو مزیت اساسی زیر را دارا می باشند:
1. تجهیزات سیستم قدرت این اجازه را پیدا می کنند تا در زمان اتصال کوتاه بدون هیچگونه تنش حرارتی و دینامیکی تا عملکرد کامل کلیدهاي قدرت به کار عادي خود ادامه دهند.
2. نیاز به تعویض تجهیزات سیستم قدرت و افزایش مقادیر نامی اتصال کوتاه در آنها مرتفع شود و یا دست کم به آینده موکول شود
بنابراین صاحبان این شبکه ها این امکان را پیدا می کنند تا از تجهیزاتی با مقادیر نامی پایین تر استفاده کرده و صرفه جویی بالایی را در هزینه ها داشته باشند. استفاده از FCL ها حتی در شبکه هایی که نیاز به این تجهیزات وجود ندارد مزایاي زیادي می تواند داشته باشد که در زیر به چند مورد اشاره شده است:
1. بهبود کیفیت توان با کاهش افت ولتاژ در زمان اتصال کوتاه
2. بهبود پایداري سیستم قدرت
3. کاهش حداکثر گشتاور الکتریکی و مکانیکی ژنراتورها
4. کاهش جریان هجومی ترانسفورماتورها وموتورها
 براي مقابله با افزایش سطح اتصال کوتاه روشهاي مختلفی تا به حال پیشنهاد شده است که اکثر آنها در مرحله آزمایش می باشند و تا به حال کاربرد عملی نداشته اند به نظر می رسد موثرترین و مفیدترین روشی که تا به حال براي این مشکل پیشنهاد داده شده است، استفاده از محدود کننده هاي جریان اتصال کوتاه می باشد. بنابراین در ادامه با ساختارهاي مختلف محدود کننده هاي جریان اتصال کوتاه بیشتر آشنا می شویم و در فصل آتی ضمن بیان مطالبی در مورد اتصال کوتاه، عوامل تولید آن، خسارات ناشی از آن، به بررسی سطح اتصال کوتاه تجهیزات سیستم قدرت پرداخته و مشارکت انواع ژنراتورها را در تولید پیک جریان اتصال کوتاه و مقدار نامی آن را بررسی نموده و سپس روشهاي مقابله با افزایش سطح اتصال کوتاه را مورد بررسی قرار می دهیم و در این اثنا به  FCLها اشاره نموده و مختصري در مورد تاریخچه آنها صحبت خواهیم کرد. از آنجا که یکی از FCLها از نوع ابر رساناها میباشد لذا به ابررساناها اشاره کرده و از آنجا که  انواع مهم تمرکز پژوهش جاري بیشتر روي این نوع از محدود کننده هااست به بررس اجمالی ابررساناها پرداخته و تاریخچه  آنها را بیان می کنیم کاربردهاي مختلف آنها را در بخشهاي مختلف سیستم قدرت مورد ارزیابی قرار داده و سپس مزایاي استفاده از محدود کنندههاي ابر رسانا را بیان خواهیم کرد. در فصل سوم ساختارهاي مختلف FCL ها را می شناسیم و مدارات الکتریکی و نحوه عملکرد آنها را تشریح و معرفی می کنیم تا اینکه در پایان این فصل محدودکننده هاي  نوع ابر رسانا همچنین نوع غیر ابر رساناي راکتور DC را معرفی میکنیم تا اینکه در فصل چهارم به آنالیز شبیه سازي ساختار سه فاز محدود کننده هاي نوع فوق هادي و غیر فوق هادي پرداخته و آنها را در حالت کار عادي شبکه، در هنگام بروز اتصال کوتاه، و پس از رفع اتصال کوتاه مورد بررسی قرار می دهیم و با معرفی یک ساختار تکمیل شده به یک نتیجه مطلوب از بحث جاري خواهیم رسید.